ترمیم پرینه و پارگی زایمان؛ تفاوت با پرینئوپلاستی و مراقبت زخم
به قلم دکتر فاطمه آقاجان‌زاده | جراح و متخصص زنان و زایمان
ترمیم پارگی زایمان، بازسازی اسکار دردناک و پرینئوپلاستی با هدف زیبایی یک تصمیم واحد نیستند. ابتدا باید مشکل بافت، درد، عضله یا عملکرد دفع مشخص شود.
پرینه ناحیه میان ورودی واژن و مقعد است. آسیب این ناحیه می‌تواند شدت‌های متفاوت داشته باشد و نوع مراقبت یا جراحی به محل و عمق آسیب وابسته است.
پارگی و اپیزیوتومی چه تفاوتی دارند؟
پارگی ممکن است هنگام زایمان خودبه‌خود ایجاد شود. اپیزیوتومی برش انتخاب‌شده توسط تیم در شرایط مشخص است و نباید اقدام لازم برای همه زایمان‌ها فرض شود. هر دو ممکن است به بخیه نیاز داشته باشند.
پارگی‌های درجه سوم و چهارم، عضلات اسفنکتر مقعد یا بافت‌های عمقی‌تر را درگیر می‌کنند و به ترمیم و پیگیری ویژه نیاز دارند. پارگی واژن یا دهانه رحم نیز با آسیب سطحی پرینه یکسان نیست؛ نام و درجه آسیب را در گزارش زایمان بخواهید.
چه زمانی بازسازی بعدی مطرح می‌شود؟
اسکار دردناک، بازشدگی یا تغییر شکل بافت و بعضی مشکلات ورودی واژن ممکن است به بررسی بازسازی نیاز داشته باشند. درد رابطه یا احساس شلی همیشه ناشی از نقص قابل اصلاح با بخیه نیست؛ خشکی، اختلال عضلات کف لگن و علت‌های دیگر هم باید بررسی شوند.
فیزیوتراپی تخصصی یا درمان علت زمینه‌ای می‌تواند برای بعضی افراد مناسب‌تر باشد. پرینئوپلاستی را نباید درمان تضمینی مشکلات جنسی یا افتادگی همه اندام‌های لگن معرفی کرد.
مراقبت بخیه و علائم عارضه
نحوه تمیز و خشک نگه‌داشتن ناحیه، کنترل درد، پیشگیری از یبوست و زمان رابطه یا فعالیت را مطابق دستور تیم رعایت کنید. دارو یا مواد سوزاننده و ضدعفونی‌کننده قوی را خودسرانه روی زخم استفاده نکنید.
درد بیشترشونده، بوی بد، چرک، تب یا بازشدن زخم نیازمند بررسی است. نشت مدفوع، مشکل کنترل گاز یا خروج مواد از واژن را با خجالت پنهان نکنید؛ این علائم مسیر ارزیابی مشخص دارند.
تصمیم برای جراحی مجدد
پس از معاینه و بررسی وضعیت ترمیم، درباره هدف دقیق عمل، خطر عفونت، اسکار، تنگی یا درد رابطه و امکان پاسخ ناکامل توضیح بگیرید. سابقه آسیب شدید و برنامه زایمان بعدی نیز باید مطرح شود.
- مشکل اصلی بافت است یا عملکرد عضله؟
- آیا ترمیم به بررسی روده یا کف لگن نیاز دارد؟
- برنامه پیگیری و بازگشت به فعالیت چیست؟
پرسش‌های رایج
هر درد رابطه بعد زایمان جراحی می‌خواهد؟
خیر. علت‌های مختلف باید بررسی شوند و درمان همیشه جراحی نیست.
پارگی شدید بر زایمان بعدی اثر دارد؟
ممکن است؛ درجه آسیب، علائم باقی‌مانده و نظر تیم در برنامه بارداری و زایمان بعدی نقش دارند.
چه زمانی درد نیازمند ارزیابی دوباره است؟
درد باید در مسیر بهبود کاهش یابد. تشدید درد، ترشح بدبو یا بازشدن زخم می‌تواند نشانهٔ عارضه باشد. درد دیررس رابطه ممکن است از اسکار، خشکی یا وضعیت عضلات ناشی شود؛ جراحی مجدد برای همهٔ این علت‌ها پاسخ واحد نیست.
هدف بازسازی را دقیق تعریف کنید
اگر ترمیم دوباره مطرح است، مشخص کنید مشکل، نقص بافت، درد یا اختلال عملکرد است. اثر بر رابطه و دفع، زمان نقاهت و جایگزین‌هایی مانند فیزیوتراپی را بررسی کنید. عنوان «تنگ‌کردن» بدون تشخیص کافی، توضیح دقیقی از عمل پیشنهادی نیست.
مطالعه مرتبط
منابع علمی
- RCOG — Third- and fourth-degree tears (OASI)؛ Episiotomy، اطلاعات بیماران
- University Hospitals Sussex NHS — Perineal reconstruction، راهنمای بیماران
تاریخ بررسی منابع: ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶. متن آموزشی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا دستور اختصاصی پزشک نیست. تصمیم درمان باید با شرایط فرد و ضوابط محل ارائه خدمت تطبیق داده شود.
راه‌های ارتباط و هماهنگی نوبت
برای بررسی شرایط خودتان، مدارک و فهرست داروها را همراه داشته باشید. زمان و محل مراجعه را با پذیرش هماهنگ کنید؛ انجام اقدام تخصصی به ارزیابی و امکانات مرکز مربوط بستگی دارد.
صفحهٔ راه‌های هماهنگی نوبتشهریار
خیابان ولیعصر، کوچه پروین اعتصامی، کوچه کوثر، مجتمع پزشکی مرکزی، طبقه دوم
تماس با مطب شهریاراندیشه
فاز ۱، بین پنجم و ششم غربی، پاساژ طلا و جواهر بهار، کلینیک زیبایی بهار
تماس با مطب اندیشهتهران، ونک
ونک، شیخ‌بهایی جنوبی، بلوار یمنی شریف، خیابان دبستان، کوچه ۲۲ شرقی، پلاک ۱، واحد ۱۲
تماس با مطب تهران، ونکبرای علائم اورژانسی، منتظر پاسخ پیام یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.
مبنای علمی تکمیل مطلب
NHS — Episiotomy and perineal tears؛ RCOG — Perineal tears during childbirth
این راهنما آموزشی است؛ تشخیص، انتخاب درمان و پیگیری باید بر اساس وضعیت فرد انجام شود.
مشاوره و دریافت نوبت: ترمیم پرینه و پارگی زایمان؛ تفاوت با پرینئوپلاستی و مراقبت زخم
برای بررسی اختصاصی شرایط و هماهنگی ویزیت با مطب دکتر فاطمه آقاجان‌زاده تماس بگیرید.