گروه خون منفی در بارداری؛ آزمایش‌ها و زمان بررسی نیاز به روگام
منفی‌بودن گروه خون به‌خودی‌خود بیماری نیست. موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که مادر RhD منفی و جنین RhD مثبت باشد و بدن مادر علیه گلبول‌های قرمز جنین پادتن بسازد. آزمایش و پیشگیری به‌موقع برای همین موضوع انجام می‌شود.
آیا مثبت‌بودن گروه خون همسر یعنی جنین حتماً مثبت است؟
خیر. گروه خون مثبت پدر می‌تواند با جنین مثبت یا منفی همراه باشد. تصمیم مراقبتی باید با نتیجه آزمایش‌های مادر و اطلاعات معتبر درباره وضعیت جنین گرفته شود.
آزمایش آنتی‌بادی با تعیین گروه خون چه تفاوتی دارد؟
تعیین گروه خون وضعیت RhD را مشخص می‌کند؛ غربالگری آنتی‌بادی بررسی می‌کند آیا پادتن‌های مهمی در خون مادر وجود دارند. اگر آنتی‌بادی ضد D از قبل ساخته شده باشد، تزریق پیشگیرانه روگام درمان آن نیست و ممکن است پایش تخصصی جنین لازم شود.
روگام چه زمانی مطرح می‌شود؟
برای مادر RhD منفیِ حساس‌نشده، پیشگیری معمول اواخر بارداری و تزریق پس از تولد نوزاد RhD مثبت مطرح است. در بعضی برنامه‌ها تزریق معمول حوالی هفته ۲۸ انجام می‌شود. پس از زایمان، تزریق لازم معمولاً باید در ۷۲ ساعت نخست انجام شود. برنامه دقیق به فرآورده، نتایج آزمایش و پروتکل مرکز بستگی دارد.
اگر خون‌ریزی یا ضربه به شکم داشتم چه کنم؟
فوراً با تیم بارداری تماس بگیرید؛ ممکن است به ارزیابی و دوز اضافه نیاز داشته باشید، حتی اگر قبلاً تزریق کرده‌اید. درباره سقط یا اقدامات تهاجمی نیز سن بارداری و نوع رویداد اهمیت دارد. اگر زمان گذشته، باز هم تماس بگیرید و خودتان تصمیم نگیرید که دیگر فایده‌ای ندارد.
برای مراجعه چه همراه داشته باشم؟
- نتیجه گروه خون و غربالگری آنتی‌بادی
- تاریخ، نام و مقدار تزریق‌های قبلی
- تاریخ خون‌ریزی، ضربه یا اقدام پزشکی
از پزشک بخواهید تاریخ پیگیری بعدی و برنامه پس از زایمان را در پرونده ثبت کند.
سه مرحله‌ای که باید در پرونده روشن باشد
| مرحله | موضوعی که باید روشن شود |
|---|---|
| ابتدای مراقبت | گروه خون و نتیجه غربالگری آنتی‌بادی |
| ادامه بارداری | برنامه پیشگیری معمول و اقدام پس از خون‌ریزی یا مداخله |
| پس از تولد | گروه خون نوزاد و نیاز به تزریق و آزمایش تکمیلی مادر |
این جدول برای نظم‌دادن به پیگیری است؛ تاریخ یا مقدار تزریق را جایگزین دستور مرکز درمان نکنید. برگه یا کارت تزریق را در مراجعه به بیمارستان دیگر هم همراه ببرید.
پرسش‌های رایج درباره روگام
اگر در بارداری قبلی تزریق کرده‌ام، این بار لازم نیست؟
نیاز این بارداری باید مستقل بررسی شود. تزریق قبلی، جای تعیین گروه خون و بررسی آنتی‌بادی را نمی‌گیرد.
آیا روگام برای همه گروه‌های خونی منفی یک برنامه ثابت دارد؟
نوع گروه A یا O به‌تنهایی برنامه را تعیین نمی‌کند. وضعیت RhD، حساس‌شدن قبلی، وضعیت جنین و رویدادهای بارداری اهمیت دارند.
آزمایش بعد از تزریق مثبت شده؛ یعنی تزریق بی‌اثر بوده؟
از یک نتیجه به این جمع‌بندی نرسید. تاریخ و مشخصات تزریق را به پزشک و آزمایشگاه اطلاع دهید تا نتیجه در زمینه درست تفسیر شود.
اگر زمان تزریق را فراموش کرده‌ام، چه اطلاعاتی بدهم؟
سن بارداری، تاریخ اتفاق اخیر و هر مدرک تزریق را بفرستید و همان روز درباره قدم بعد سؤال کنید. منتظر نوبت روتین نمانید.
برای قدم بعد چه بخوانم؟
برای بررسی شرایط خودتان نوبت بگیرید
برای انتخاب محل مراجعه و هماهنگی زمان، با پذیرش مطب تماس بگیرید. نتیجه آزمایش‌ها، گزارش تصویربرداری و فهرست داروهای مرتبط را همراه داشته باشید.
تهران، ونک
زمان و محل مراجعه پس از هماهنگی با مطب مشخص می‌شود. در علائم هشدار یا وضعیت اورژانسی، منتظر پاسخ واتساپ یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.