کیست درموئید تخمدان چیست؟ علائم، خطر پیچ‌خوردگی و زمان جراحی
کیست درموئید معمولاً توده‌ای خوش‌خیم حاوی انواع بافت است؛ تصمیم درمان به ظاهر توده، اندازه، علائم و هدف باروری بستگی دارد.
کیست درموئید چیست؟
کیست درموئید تخمدان که از نظر علمی اغلب «تراتوم کیستیک بالغ» نامیده می‌شود، یک توده سلول‌زایا و غالباً خوش‌خیم است. بافت‌هایی مانند چربی، پوست و گاهی مو یا ساختارهای کلسیفیه ممکن است در آن وجود داشته باشند. برخلاف کیست‌های عملکردی، این نوع توده معمولاً با گذشت یک یا دو قاعدگی ناپدید نمی‌شود.
وجود این بافت‌های متفاوت یک ویژگی زیستی این نوع توده است و به معنای وجود «جنین» یا بارداری در تخمدان نیست.
علائم درموئید تخمدان
بسیاری از کیست‌های درموئید هیچ علامتی ندارند و هنگام سونوگرافی برای موضوعی دیگر پیدا می‌شوند. گاهی با بزرگ‌ترشدن، احساس فشار، درد مبهم لگن یا ناراحتی ایجاد می‌کنند.
پیچ‌خوردگی تخمدان یکی از عوارض مهم برخی توده‌های تخمدان است. درد شدید ناگهانی و یک‌طرفه به‌خصوص همراه با تهوع یا استفراغ باید سریع بررسی شود.
تشخیص با سونوگرافی و MRI
سونوگرافی اغلب نخستین بررسی است. درموئید تیپیک می‌تواند نقاط یا خطوط روشن، بخش‌های چرب، سایه‌صوتی یا اجزای متفاوت نشان دهد. اگر ظاهر مشخص نباشد، پزشک ممکن است MRI یا بررسی‌های تکمیلی را پیشنهاد کند.
طبقه‌بندی‌های تصویربرداری مانند O-RADS برای توصیف خطر احتمالی و برنامه پیگیری کمک می‌کنند، اما نتیجه هیچ تصویر واحدی تشخیص قطعی همه بیماران نیست.
آیا درموئید سرطانی می‌شود؟
در بیشتر موارد درموئید خوش‌خیم است و بدخیم‌شدن آن نادر است. با این حال رشد جدید، تغییرات غیرمعمول در تصویربرداری، سن، علائم و عوامل خطر فردی در تصمیم‌گیری پزشکی اهمیت دارند. استفاده از واژه «خوش‌خیم» به معنی بی‌نیازی همیشگی از ارزیابی نیست.
درمان و پیگیری
نوع درمان به اندازه و ظاهر توده، رشد، درد، سن، وضعیت یائسگی و برنامه بارداری وابسته است. گاهی پس از ارزیابی تخصصی، پیگیری تصویربرداری ممکن است مناسب باشد؛ در شرایط دیگر برداشتن کیست پیشنهاد می‌شود.
اگر جراحی لازم باشد، تلاش برای حفظ بافت سالم تخمدان در افراد منتخب و به‌ویژه کسانی که برنامه باروری دارند اهمیت دارد. جراح باید خطر پارگی کیست، احتمال پیچ‌خوردگی، ماهیت توده و روش مناسب جراحی را توضیح دهد.
درموئید و بارداری
وجود درموئید لزوماً مانع بارداری نیست. اگر در دوران بارداری شناسایی شود، برنامه مراقبت بر اساس اندازه، علامت‌داربودن، احتمال پیچ‌خوردگی و ملاحظات ایمنی مادر و جنین فردی‌سازی می‌شود. تصمیم جراحی در بارداری نیازمند ارزیابی متخصص است.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
درد شدید ناگهانی لگن یا شکم، استفراغ همراه با درد یک‌طرفه، غش یا ضعف شدید، تب یا بدترشدن سریع علائم را نباید به ویزیت معمولی موکول کرد. این موارد ممکن است بیانگر پیچ‌خوردگی، پارگی یا وضعیت دیگری باشند و نیازمند بررسی اورژانسی‌اند.
مطالب مرتبط
منابع علمی
این مطلب آموزشی جایگزین ویزیت، تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.
برای بررسی تخصصی و دریافت نوبت
برای ارزیابی غیراورژانسی متناسب با شرایط خود، با مطب دکتر فاطمه آقاجان‌زاده هماهنگ کنید.
در شرایط اورژانسی، نوبت عادی جایگزین مراجعه فوری نیست.