دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، متخصص زنان و زایمان
دکتر فاطمه آقاجان‌زاده

دانشنامه سلامت زنان

آسم در بارداری؛ ادامه اسپری، پایش و تشخیص حمله خطرناک

پاسخ مستقیم بالینی

آسم کنترل‌شده معمولاً با بارداری موفق سازگار است. قطع خودسرانه درمان، به‌ویژه اسپری حاوی کورتون استنشاقی، می‌تواند خطر حمله را افزایش دهد. برنامه درمان باید با همکاری پزشک آسم و تیم بارداری تنظیم شود؛ تنگی نفس شدید یا پاسخ‌ندادن به برنامه نجات، اورژانسی است. [۱،۴]

تصویرسازی آموزشی آسم در بارداری؛ ادامه اسپری، پایش و تشخیص حمله خطرناک — دکتر فاطمه آقاجان‌زاده
تصویرسازی مفهومی آموزشی؛ نمای واقعی بیمار، نتیجه آزمایش یا محل واقعی مطب نیست.

علائم آسم در بارداری

سرفه، خس‌خس، احساس فشار قفسه سینه و تنگی نفس از علائم‌اند. افزایش نیاز به اسپری تسکین‌دهنده، بیدارشدن شبانه یا محدودشدن فعالیت می‌تواند نشانه افت کنترل باشد. علائم ممکن است بهتر، بدتر یا ثابت بمانند و پیش‌بینی فردی ساده نیست. [۱]

علت بدترشدن و عوامل قابل بررسی

تغییرات بارداری، عفونت‌های تنفسی، دود، محرک‌های شناخته‌شده و مصرف‌نکردن درست داروها می‌توانند در کنترل نقش داشته باشند. رفلاکس در بارداری بیشتر می‌شود و ممکن است علائم را تشدید کند. تکنیک نادرست استفاده از اسپری نیز باید پیش از افزایش درمان بررسی شود. [۱،۲]

تشخیص و ارزیابی کنترل

پزشک سابقه حملات، بستری، مصرف دارو و الگوی علائم را مرور می‌کند و ممکن است عملکرد تنفسی را ارزیابی کند. هر تنگی نفسی را نباید آسم فرض کرد؛ علل قلبی، لخته و سایر بیماری‌ها با توجه به نشانه‌ها بررسی می‌شوند. عدد طبیعی یک سنجش خانگی، جای ارزیابی علائم شدید را نمی‌گیرد. [۲،۳]

آیا اسپری برای جنین خطر دارد؟

GINA تأکید می‌کند سود کنترل فعال آسم در بارداری از خطر احتمالی درمان‌های متداول بیشتر است. درمان حاوی کورتون استنشاقی نباید برای اقدام به بارداری یا در بارداری خودسرانه قطع شود. این توصیه به معنی ایمن‌بودن هر دارو و هر مقدار برای همه نیست؛ نام دارو و دوز باید بازبینی شود. [۴]

درمان استاندارد و تصمیم مشترک

درمان کنترل‌کننده برای پیشگیری از تشدید و داروی تسکین‌دهنده طبق برنامه فردی استفاده می‌شوند. تغییر دارو، افزایش یا کاهش دوز و درمان حمله باید با پزشک انجام شود. اگر نیاز به داروی خوراکی یا درمان بیمارستانی مطرح شد، نگرانی از دارو نباید رسیدگی به حمله را به تأخیر بیندازد. انتخاب بر اساس شدت و خطر کمبود اکسیژن انجام می‌شود. [۴]

پایش در طول بارداری

GINA پایش آسم را معمولاً هر چهار تا شش هفته پیشنهاد می‌کند؛ در علائم بدتر یا پس از حمله، مراجعه زودتر لازم است. نام اسپری‌ها، دفعات مصرف، علائم شبانه و محرک‌ها را ثبت کنید. برنامه مکتوب اقدام در تشدید را از پزشک بخواهید و مطمئن شوید شیوه استفاده از ابزار را درست می‌دانید. [۲]

عوارض کنترل نامناسب

حملات و کنترل نامناسب با افزایش خطر پیامدهایی مانند زایمان زودرس و وزن کم تولد همراه‌اند. این ارتباط به معنی وقوع حتمی عارضه برای هر زن مبتلا نیست. کنترل مناسب برای سلامت مادر و جنین اهمیت دارد و نباید به دلیل ترس عمومی از دارو کنار گذاشته شود. [۱،۲]

مراقبت خانگی ایمن

دارو و برنامه نوشته‌شده را در دسترس نگه دارید. از دود و محرک‌هایی که برای شما شناخته شده‌اند دوری کنید و درباره واکسیناسیون و رفلاکس با تیم مراقبت صحبت کنید. داروی گیاهی، بخور یا قطع اسپری جای درمان استاندارد نیست. مصرف روزانه داروها را با یادآور ساده ثبت کنید؛ اگر به‌علت تهوع یا هزینه امکان مصرف ندارید، به پزشک اطلاع دهید. [۱،۳]

چه زمانی مراجعه فوری یا اورژانس لازم است؟

افزایش سرفه یا خس‌خس، نیاز بیشتر به تسکین‌دهنده و فشار قفسه سینه نیازمند تماس سریع با تیم درمان است. تنگی نفس شدید، ناتوانی در صحبت‌کردن عادی، بدترشدن با وجود درمان نجات یا دسترسی‌نداشتن به داروی لازم در حمله، نیازمند اورژانس است. طبق برنامه شخصی داروی نجات را استفاده کنید و منتظر پیام مطب نمانید. درد قفسه سینه یا غش را صرفاً آسم ندانید. [۱،۳]

شواهد قوی و موارد نیازمند ارزیابی فردی

اصل ادامه درمان حاوی کورتون استنشاقی و جلوگیری از حمله پشتوانه راهنمایی معتبر دارد. انتخاب داروهای کمتر متداول، درمان‌های زیستی و برنامه بیماران با آسم شدید باید با متخصص مربوط بررسی شود؛ از توصیه یکسان برای همه پرهیز می‌شود. [۲]

تصویر آموزشی مستقل پرسش‌های بیمار درباره آسم در بارداری؛ با مثبت‌شدن تست بارداری اسپری را قطع کنم؟؛ آیا همه تنگی نفس‌ها در بارداری آسم‌اند؟؛ در شیردهی درمان آسم چه می‌شود؟
تصویر آموزشی مستقل پرسش‌های بیمار درباره آسم در بارداری؛ با مثبت‌شدن تست بارداری اسپری را قطع کنم؟؛ آیا همه تنگی نفس‌ها در بارداری آسم‌اند؟؛ در شیردهی درمان آسم چه می‌شود؟. کارت مفهومی بر پایه پرسش‌های همان متن؛ تصویر بیمار نیست و تأیید پزشکی ندارد.

پرسش‌های رایج

با مثبت‌شدن تست بارداری اسپری را قطع کنم؟

خیر؛ درمان را خودسرانه تغییر ندهید و برای بازبینی برنامه تماس بگیرید. [۱،۲]

آیا همه تنگی نفس‌ها در بارداری آسم‌اند؟

خیر؛ علل دیگری هم وجود دارد و علائم جدید یا شدید نیازمند ارزیابی‌اند. [۳]

در شیردهی درمان آسم چه می‌شود؟

درمان معمولاً قابل ادامه است، ولی برنامه دارویی مشخص خودتان را با پزشک بررسی کنید. [۱]

مطالعه مرتبط

منابع قابل پیگیری

  1. NHS؛ آسم و بارداری
  2. GINA؛ راهنمای ۲۰۲۶، بخش بارداری، صفحه چاپی ۳۱
  3. NHS؛ آسم و تشدید علائم
  4. NICE NG245؛ توصیه‌های بارداری، بخش ۱.۱۲؛ پایه توصیه ۲۰۱۹/۲۰۲۴

بازیابی منابع: ۳ نوامبر ۲۰۲۶. سال واقعی هر راهنما حفظ شده است؛ منبع قدیمی به‌عنوان راهنمای جدید معرفی نمی‌شود.

مسیر مراجعه و نوبت‌دهی

برای هماهنگی مراقبت بارداری همراه آسم نوبت بگیرید؛ مدیریت داروهای تنفسی باید با پزشک آسم ادامه پیدا کند. حمله حاد جای نوبت روتین یا مشاوره واتساپی نیست.

نوبت از طریق واتساپراهنمای رسمی نوبت‌دهی