دانشنامه سلامت زنان
خشونت خانگی؛ شناخت کنترل و دریافت مراقبت ایمن
خشونت خانگی می‌تواند جسمی، جنسی، روانی، مالی یا کنترل ارتباطات باشد. مسئولیت خشونت با فرد آزارگر است. برای دریافت مراقبت لازم نیست تا جراحت شدید صبر کنید؛ روش کمک‌گرفتن باید با شرایط و ایمنی شما هماهنگ شود. [۱، ۲]
چه رفتاری نگران‌کننده است؟
تهدید، تحقیر، محدودکردن پول یا رفت‌وآمد، کنترل ارتباطات و تماس جنسی بدون رضایت از نشانه‌های ممکن‌اند. نبود کبودی خشونت را رد نمی‌کند. اختلاف نظر به‌تنهایی همان الگوی تهدید و کنترل نیست؛ اگر از واکنش دیگری می‌ترسید یا آزادی تصمیم‌گیری‌تان محدود شده، ارزش دارد با فرد حرفه‌ایِ امن صحبت کنید. [۲]
چه زمانی مراقبت فوری لازم است؟
فشار به گردن یا خفه‌کردن می‌تواند بدون اثر ظاهری آسیب جدی ایجاد کند؛ برای ارزیابی پزشکی زود اقدام کنید. دشواری تنفس یا بلع، بیهوشی، گیجی، ضعف تازه، ضربه شدید سر، خونریزی شدید یا درد شدید شکم نیازمند اقدام فوری است. اگر در خطر فوری هستید، در صورت امکان ایمن از خدمات اضطراری محل کمک بگیرید. [۳؛ تریاژ نیازمند تأیید پزشک]
از مراقبت چه انتظاری می‌توان داشت؟
چارچوب WHO بر شنیدن بدون فشار، توجه به نیاز، تأیید تجربه، بررسی ایمنی و اتصال به حمایت تأکید دارد. لازم نیست پزشک برای کمک، شما را به بازگویی جزئیات غیرضروری وادار کند. نیاز جسمی، حال روان و ایمنی و حمایت پیگیری باید دیده شوند. این رویکرد معادل ضمانت نتیجه یا دسترسی به همه خدمات در هر مرکز نیست. [۱، ۴]
گفت‌وگوی خصوصی را چگونه مطرح کنیم؟
اگر امن است، می‌توانید فقط بگویید «موضوعی دارم که می‌خواهم خصوصی مطرح کنم». پیش از شرح حساس بپرسید پرونده چگونه نگهداری می‌شود، تماس بعدی با چه نام یا شماره‌ای است و چه محدودیت‌هایی برای محرمانگی وجود دارد. درباره کودک یا فرد در معرض خطر ممکن است الزامات حمایتی خاص مطرح باشد؛ قانون خارجی را نباید به ایران تعمیم داد. [۱؛ اجرای محلی نیازمند بررسی مرکز]
کمک‌گرفتن با دستگاه کنترل‌شده
اگر احتمال می‌دهید تلفن یا حساب‌ها کنترل می‌شوند، دیدن این صفحه یا پیام‌دادن هم ممکن است قابل مشاهده باشد. در صورت امکان از مسیر ارتباطی امن‌تر و مورد اعتماد کمک بگیرید. پاک‌کردن ناگهانی سابقه یا تغییر تنظیمات همیشه بی‌خطر نیست. این صفحه خروج امن یا پنهان‌شدن سابقه را تضمین نمی‌کند. راه تماس و زمان پاسخ را با شرایط خود انتخاب کنید. [۵؛ نکات عمومی ایمنی دیجیتال]
برنامه ایمنی نسخه یکسان ندارد
توصیه فوری به ترک خانه، روبه‌روشدن با فرد آزارگر یا اطلاع‌دادن به او می‌تواند خطر را تغییر دهد. از خدمت حمایتی معتبر درباره گزینه‌های متناسب با وضعیتتان راهنمایی بگیرید. تصمیم باید با توجه به تهدید، کودکان، سلامت، دسترسی و خواسته شما بررسی شود. لازم نیست برای دریافت کمک همین امروز درباره همه آینده تصمیم بگیرید. [۱، ۲]
بارداری و تماس جنسی اجباری
در بارداری، آسیب و فشار روانی را به تیم مراقبت اطلاع دهید، اگر گفت‌وگو امن است. پس از تماس جنسی اجباری برخی اقدامات پیشگیری و مراقبت زمان‌مندند؛ ارزیابی را به نتیجه آزمایش دیرهنگام موکول نکنید. می‌توانید درباره مراحل معاینه و رضایت برای هر اقدام سؤال کنید. راهنمای مستقل آزمایش پس از مواجهه در همین مخزن توضیح بیشتری دارد؛ پیش‌نویس اجبار باروری سایت در این کار تغییر نکرده است. [۲؛ ارجاع به پرونده ردیف۴۳]
اگر می‌خواهید به فرد دیگری کمک کنید
باورکردن، شنیدن بدون بازجویی و پرسیدن اینکه چه کمکی امن است معمولاً از سرزنش یا دستور دادن مفیدتر است. بدون بررسی ایمنی برای شریک او پیام نفرستید و برای آشتی فشار نیاورید. به جای قول رازداری مطلق، حدود توان و مسئولیت خود را روشن کنید. در خطر فوری برای دریافت راهنمایی اضطراری اقدام کنید. [۴؛ کاربرد حمایتی عمومی]
مسیر خدمات محلی باید احراز شود
شماره یا نام مرکز خارجی را برای مراجعه در ایران استفاده نکنید. این نسخه، دسترسی و محرمانگی هیچ خط حمایتی ایرانی را تأیید نکرده است؛ مشخصات خدمات منطقه باید پیش از انتشار توسط تیم محلی احراز شود. تا آن زمان می‌توان در مرکز درمانی معتبر درخواست راهنمایی برای حمایت اجتماعی متناسب کرد. برای آسیب فوری، منتظر تکمیل فهرست یا نوبت عادی نمانید. [محدودیت اجرایی مستند]
پرسش‌های رایج
اگر آسیب ظاهری ندارم کمک پزشکی لازم نیست؟
نبود اثر روی پوست آسیب را رد نمی‌کند، به‌ویژه پس از فشار به گردن. ارزیابی پزشکی را جدی بگیرید. [۳]
پزشک حتماً مرا مجبور به ترک رابطه می‌کند؟
مراقبت باید با احترام به انتخاب و توجه به ایمنی انجام شود؛ حدود حمایت و مسئولیت‌های قانونی مرکز را بپرسید. [۱، ۴]
آیا پیام واتساپ همیشه راه امنی است؟
خیر؛ فقط اگر دسترسی به دستگاه و سابقه پیام برایتان امن است از آن استفاده کنید. [۵]
مطالعه مرتبط
منابع
شماره منبع کنار متن آمده است. تاریخ بررسی دسترسی: ۳ نوامبر ۲۰۲۶. توصیه خارجی عین برنامه اجرایی ایران نیست؛ امکانات، نسخه و پیگیری باید با تیم درمان محلی تطبیق داده شوند.
- WHO — Health care for women subjected to intimate partner violence or sexual violence: a clinical handbookتاریخ نسخه: 2014-10-08; foundational
- NHS — Getting help for domestic violence and abuseتاریخ نسخه: Date not established; checked 2026-11-03
- NHS inform — Non-fatal strangulationتاریخ نسخه: 2026 indexed current patient information; exact day not established
- WHO — Health workers: Listening when women need it mostتاریخ نسخه: Foundational commentary; checked 2026-11-03
- Police.uk — Digital domestic abuseتاریخ نسخه: Date not established; checked 2026-11-03
این راهنما برای آموزش است؛ تشخیص و درمان فردی با معاینه و ارزیابی پرونده انجام می‌شود.
هماهنگی مراجعه
برای هماهنگی ویزیت غیراضطراری در شهریار، اندیشه یا تهران/ونک فقط اگر دیدن پیام و سابقه تماس برایتان امن است از واتساپ یا راهنمای نوبت استفاده کنید. شرح خشونت یا مدارک حساس را در پیام عمومی نفرستید. در خطر فوری از مسیر اضطراری محل کمک بگیرید و منتظر مطب نمانید.