مصرف ماری‌جوانا یا کانابیس در بارداری بی‌خطر محسوب نمی‌شود. راهنمای به‌روز کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) در سال ۲۰۲۵ توصیه می‌کند افرادی که باردار هستند، برای بارداری برنامه‌ریزی می‌کنند یا در دوران شیردهی هستند، درباره مصرف کانابیس با پزشک صحبت کنند و در دوران بارداری مصرف آن را متوقف کنند.
این توصیه فقط درباره دود کردن نیست؛ THC و سایر ترکیبات کانابیس می‌توانند از راه‌های مختلف وارد بدن شوند. مصرف به شکل ویپ، خوراکی، دابینگ یا سایر محصولات نیز «راه امن» برای بارداری محسوب نمی‌شود.
این مقاله به قلم دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان تهیه شده و هدف آن ارائه اطلاعات پزشکی به‌روز و بدون قضاوت درباره کانابیس در بارداری و شیردهی است.
آیا مصرف ماری‌جوانا در بارداری بی‌خطر است؟
خیر. ACOG در راهنمای بالینی ۲۰۲۵ تأکید می‌کند که برای مصرف کانابیس در دوران بارداری اندیکاسیون پزشکی تأییدشده‌ای وجود ندارد و پزشکان باید قطع مصرف را توصیه کنند. CDC نیز توصیه می‌کند در بارداری از کانابیس استفاده نشود.
بخش مهمی از شواهد موجود از مطالعات مشاهده‌ای به دست آمده‌اند و عواملی مثل مصرف هم‌زمان سیگار یا مواد دیگر می‌توانند تحلیل نتایج را پیچیده کنند. با این حال، مجموعه شواهد برای توصیه به پرهیز از مصرف کافی است.
THC چه اثری بر جنین دارد؟
THC ترکیب اصلی روان‌گردان کانابیس است. این ماده می‌تواند از جفت عبور کند و جنین را در معرض کانابینوئیدها قرار دهد. ACOG گزارش می‌کند که گیرنده‌های کانابینوئیدی از مراحل ابتدایی رشد جنین وجود دارند و نگرانی اصلی، اثر بالقوه بر رشد عصبی و پیامدهای بارداری است.
مصرف کانابیس در بارداری در مطالعات با افزایش احتمال برخی پیامدهای نامطلوب مانند زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد و بعضی مشکلات رشد و تکامل عصبی ارتباط داشته است. وجود ارتباط آماری به این معنی نیست که هر فرد مصرف‌کننده حتماً با این پیامدها روبه‌رو می‌شود، اما خطر بالقوه برای توصیه به توقف مصرف اهمیت دارد.
آیا نوع مصرف فرق می‌کند؟
مصرف کانابیس می‌تواند به شکل‌های مختلف انجام شود:
- کشیدن یا دود کردن
- ویپ یا دستگاه‌های بخارساز
- محصولات خوراکی
- دابینگ یا کنسانتره‌های THC
- نوشیدنی‌ها یا فرآورده‌های حاوی کانابینوئید
CDC تأکید می‌کند که کانابیس فارغ از روش مصرف می‌تواند برای جنین مضر باشد. خوراکی بودن یا نبود دود، محصول را برای بارداری «ایمن» نمی‌کند.
CBD در بارداری چطور؟
محصولاتی که با عنوان CBD فروخته می‌شوند نیز نباید خودسرانه در بارداری مصرف شوند. خلوص و مقدار واقعی مواد فعال در محصولات مختلف می‌تواند متفاوت باشد و بعضی فرآورده‌ها ممکن است THC یا مواد دیگری داشته باشند.
برای درمان اضطراب، درد، بی‌خوابی یا تهوع در بارداری بهتر است از روش‌هایی استفاده شود که ایمنی آن‌ها برای بارداری بهتر بررسی شده است.
آیا ماری‌جوانا برای تهوع بارداری مناسب است؟
بعضی افراد برای کنترل تهوع و استفراغ بارداری سراغ کانابیس می‌روند، اما ACOG آن را درمان توصیه‌شده برای تهوع بارداری نمی‌داند. اگر تهوع شدید دارید، به‌خصوص اگر نمی‌توانید مایعات را نگه دارید، وزن کم کرده‌اید یا علائم کم‌آبی دارید، باید با پزشک تماس بگیرید.
روش‌ها و داروهای دیگری برای کنترل تهوع وجود دارند که پزشک می‌تواند بر اساس شدت علائم و وضعیت بارداری پیشنهاد کند. اگر دلیل مصرف کانابیس شما تهوع، اضطراب، درد یا بی‌خوابی است، این موضوع را صادقانه مطرح کنید تا جایگزین مناسب‌تری انتخاب شود.
اگر قبل از فهمیدن بارداری مصرف کرده‌ام چه کنم؟
اگر پیش از اطلاع از بارداری کانابیس مصرف کرده‌اید، این موضوع به معنی آن نیست که حتماً برای جنین مشکلی ایجاد شده است. مهم‌ترین اقدام این است که مصرف را متوقف کنید و در ویزیت بارداری با پزشک مطرح کنید.
گفت‌وگو درباره مصرف مواد باید بدون سرزنش انجام شود. هدف، کاهش مواجهه از این نقطه به بعد و بررسی سلامت مادر و جنین است، نه ایجاد ترس یا احساس گناه.
اگر قطع مصرف سخت باشد چه کنیم؟
بعضی افراد برای کنترل اضطراب، خواب، درد یا به‌صورت مصرف روزمره از کانابیس استفاده می‌کنند و قطع آن برایشان ساده نیست. ACOG توصیه می‌کند پزشکان علت مصرف و موانع قطع را به‌صورت بدون قضاوت بررسی کنند و از روش‌هایی مثل مشاوره، مصاحبه انگیزشی و حمایت رفتاری استفاده شود.
اگر احساس می‌کنید نمی‌توانید مصرف را متوقف کنید، این موضوع را پنهان نکنید. پزشک می‌تواند برای کنترل علائم زمینه‌ای و در صورت نیاز دریافت حمایت تخصصی کمک کند.
آیا «ماری‌جوانای پزشکی» در بارداری مجاز است؟
ACOG تصریح می‌کند که در دوران بارداری و دوره پس از زایمان، اندیکاسیون پزشکی توصیه‌شده‌ای برای مصرف کانابیس وجود ندارد. اگر قبل از بارداری برای یک بیماری از کانابیس استفاده می‌کردید، با پزشک درباره گزینه‌های درمانی جایگزین صحبت کنید و داروهای تجویزی دیگر را نیز بدون مشورت قطع نکنید.
ماری‌جوانا و شیردهی
THC می‌تواند وارد شیر مادر شود و داده‌های کافی برای اثبات ایمنی مصرف کانابیس در شیردهی وجود ندارد. ACOG توصیه می‌کند در دوران شیردهی نیز مصرف کانابیس متوقف شود.
در عین حال، راهنمای ۲۰۲۵ ACOG نکته مهمی دارد: ادامه مصرف کانابیس به‌تنهایی نباید باعث منع خودکار شیردهی شود. اگر فرد هنوز مصرف دارد، باید درباره کاهش و قطع مصرف و کم کردن مواجهه نوزاد با پزشک گفت‌وگو شود؛ مزایای شیردهی نیز باید در تصمیم‌گیری لحاظ شوند.
آیا دود دست دوم هم مهم است؟
بهتر است نوزاد، کودک و فرد باردار در معرض دود کانابیس قرار نگیرند. دود می‌تواند حاوی مواد مضر مشابه سایر محصولات احتراقی باشد. همچنین اختلال هوشیاری ناشی از کانابیس ممکن است روی مراقبت ایمن از نوزاد، رانندگی یا انجام کارهایی که نیاز به تمرکز دارند اثر بگذارد.
خلاصه توصیه‌های عملی
- در بارداری از کانابیس و ماری‌جوانا استفاده نکنید.
- ویپ، خوراکی و CBD را جایگزین «ایمن» فرض نکنید.
- اگر برای تهوع، اضطراب، درد یا خواب مصرف می‌کنید، برای جایگزین مناسب با پزشک صحبت کنید.
- اگر قبل از فهمیدن بارداری مصرف کرده‌اید، وحشت نکنید؛ مصرف را متوقف و موضوع را در ویزیت مطرح کنید.
- اگر قطع مصرف دشوار است، حمایت پزشکی و رفتاری دریافت کنید.
- در شیردهی نیز قطع مصرف توصیه می‌شود، اما مصرف ادامه‌دار به‌تنهایی به معنی ممنوعیت خودکار شیردهی نیست.
برای پیگیری مراقبت‌های بارداری می‌توانید مقاله تست NST در بارداری را بخوانید یا از صفحه نوبت‌دهی استفاده کنید.
منابع معتبر پزشکی
مشاوره و دریافت نوبت
برای بررسی تخصصی و هماهنگی ویزیت با مطب دکتر فاطمه آقاجان‌زاده اقدام کنید. در شرایط اورژانسی منتظر نوبت عادی نمانید.