فشارخون بالا و پره‌اکلامپسی در بارداری؛ علائم هشدار و پیگیری
سردرد شدید ماندگار، تاری دید، درد شدید زیر دنده‌ها یا احساس ناخوشی شدید در بارداری نیاز به ارزیابی فوری دارد. پره‌اکلامپسی ممکن است ابتدا هیچ علامت واضحی نداشته باشد؛ به همین دلیل اندازه‌گیری فشار و آزمایش‌های مراقبت بارداری اهمیت دارند.
پره‌اکلامپسی با فشارخون بارداری یکی است؟
هر فشارخون بالایی پره‌اکلامپسی نیست. این عارضه معمولاً پس از هفته ۲۰ بارداری رخ می‌دهد و می‌تواند علاوه بر فشارخون، کلیه، کبد، پلاکت‌ها یا عملکرد جفت را درگیر کند. وجود پروتئین ادرار شایع است، ولی نبود آن به‌تنهایی بیماری را رد نمی‌کند.
چه علامت‌هایی را نباید تا نوبت بعد نگه دارم؟
- سردرد شدید یا اختلال بینایی
- درد شدید قسمت بالای شکم یا زیر دنده‌ها
- تورم ناگهانی صورت و دست‌ها همراه ناخوشی
- تنگی نفس، تشنج یا کاهش هوشیاری
برای علائم شدید به اورژانس مراجعه کنید. اگر حرکات جنین کاهش یافته، ارزیابی مامایی را عقب نیندازید.
تشخیص و مراقبت چگونه انجام می‌شود؟
پزشک فشار را بررسی می‌کند و بر حسب شرایط آزمایش ادرار، خون و سونوگرافی رشد جنین می‌خواهد. انتخاب مراقبت سرپایی یا بستری به شدت بیماری و سن بارداری بستگی دارد. زمان زایمان نیز با توجه به وضعیت مادر و جنین تعیین می‌شود؛ یک نسخه ثابت برای همه وجود ندارد.
آسپرین را خودم شروع کنم؟
خیر. برای بعضی افراد پرخطر، پزشک آسپرین با دوز پایین تجویز می‌کند، اما سابقه بیماری، زمان شروع و موارد منع باید بررسی شوند. داروی فشارخون قبلی را هم خودسرانه ادامه، قطع یا جایگزین نکنید.
پس از زایمان هم باید مراقب باشم؟
بله؛ بیماری می‌تواند نخستین بار پس از تولد نوزاد ظاهر شود و پیگیری فشار ادامه پیدا می‌کند. پیش از ترخیص درباره دارو، زمان کنترل فشار و نشانه‌های بازگشت فوری سؤال کنید. سابقه پره‌اکلامپسی را در ویزیت‌های آینده و بارداری بعدی نیز اطلاع دهید.
فشارخون ثبت‌شده در خانه را چگونه گزارش کنم؟
فشارخون بدون علامت هم می‌تواند مهم باشد. اگر برای شما اندازه‌گیری در خانه توصیه شده، از دستگاه و کاف مناسب و روش آموزش‌داده‌شده استفاده کنید و زمان، دو عدد فشار، داروهای مصرفی و علائم همان لحظه را ثبت کنید. درباره حد تماس فوری و زمان تکرار اندازه‌گیری، دستور مشخص از تیم درمان بگیرید؛ اندازه‌گیری‌های پراکنده جای برنامه مراقبت را نمی‌گیرند.
چرا هم آزمایش مادر و هم بررسی رشد جنین لازم می‌شود؟
هدف فقط پایین‌آوردن یک عدد نیست. پزشک باید عملکرد اندام‌های مادر و وضعیت جفت و جنین را ارزیابی کند. ممکن است فشار با دارو بهتر شود ولی ادامه پیگیری همچنان لازم باشد. بستری‌شدن نیز همیشه به معنی زایمان فوری نیست؛ شدت بیماری و سن بارداری تعیین‌کننده‌اند.
پرسش‌های رایج درباره فشارخون بارداری
ورم پا یعنی پره‌اکلامپسی دارم؟
ورم به‌تنهایی تشخیص نیست. تورم ناگهانی همراه علائم دیگر باید بررسی شود؛ نتیجه فشار، آزمایش و ارزیابی بالینی کنار هم معنا دارند.
اگر پروتئین ادرار منفی باشد، بیماری رد می‌شود؟
خیر. درگیری اندام‌ها یا جفت می‌تواند در تصمیم تشخیصی نقش داشته باشد. فقط یک نتیجه را ملاک نگذارید.
پس از زایمان می‌توانم دارو را قطع کنم؟
خودسرانه قطع نکنید. نسخه ترخیص باید مقدار دارو، زمان کنترل فشار و زمان مراجعه را روشن کند. امکان تنظیم درمان سازگار با شیردهی هم باید با پزشک بررسی شود.
برای قدم بعد چه بخوانم؟
برای بررسی شرایط خودتان نوبت بگیرید
برای انتخاب محل مراجعه و هماهنگی زمان، با پذیرش مطب تماس بگیرید. نتیجه آزمایش‌ها، گزارش تصویربرداری و فهرست داروهای مرتبط را همراه داشته باشید.
زمان و محل مراجعه پس از هماهنگی با مطب مشخص می‌شود. در علائم هشدار یا وضعیت اورژانسی، منتظر پاسخ واتساپ یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.
راه‌های ارتباط و هماهنگی نوبت
برای بررسی شرایط خودتان، مدارک و فهرست داروها را همراه داشته باشید. زمان و محل مراجعه را با پذیرش هماهنگ کنید؛ انجام اقدام تخصصی به ارزیابی و امکانات مرکز مربوط بستگی دارد.
صفحهٔ راه‌های هماهنگی نوبتشهریار
خیابان ولیعصر، کوچه پروین اعتصامی، کوچه کوثر، مجتمع پزشکی مرکزی، طبقه دوم
تماس با مطب شهریاراندیشه
فاز ۱، بین پنجم و ششم غربی، پاساژ طلا و جواهر بهار، کلینیک زیبایی بهار
تماس با مطب اندیشهتهران، ونک
ونک، شیخ‌بهایی جنوبی، بلوار یمنی شریف، خیابان دبستان، کوچه ۲۲ شرقی، پلاک ۱، واحد ۱۲
تماس با مطب تهران، ونکبرای علائم اورژانسی، منتظر پاسخ پیام یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.
مبنای علمی تکمیل مطلب
RCOG؛ پره‌اکلامپسی
این راهنما آموزشی است؛ تشخیص، انتخاب درمان و پیگیری باید بر اساس وضعیت فرد انجام شود.