جنین بریچ چیست؟ چرخاندن جنین با ECV و انتخاب روش زایمان
بریچ یعنی باسن یا پای جنین به سمت پایین رحم قرار گرفته است. این وضعیت در ماه‌های اول شایع است، اما اگر نزدیک پایان بارداری باقی بماند، باید درباره چرخاندن جنین و روش زایمان برنامه‌ریزی شود.
بریچ با عرضی بودن جنین فرق دارد
در وضعیت معمول پایان بارداری، سر جنین پایین است. در بریچ، باسن یا پا پایین‌تر قرار دارد؛ در وضعیت عرضی، جنین در پهنای رحم است. این‌ها یک وضعیت واحد نیستند و انتخاب روش مراقبت برایشان می‌تواند فرق کند. معاینه ممکن است وضعیت را مطرح کند، ولی سونوگرافی برای تأیید و بررسی جزئیات کمک می‌کند.
در گزارش ممکن است بریچ فرانک، کامل یا پااول نوشته شود. نوع قرارگیری پاها برای تصمیم زایمان مهم است؛ واژه بریچ به‌تنهایی همه اطلاعات لازم را نمی‌دهد.
تا چه زمانی احتمال چرخش خودبه‌خودی وجود دارد؟
بسیاری از جنین‌ها با پیشرفت بارداری خودبه‌خود سرپایین می‌شوند. در حدود هفته ۳۶ تا ۳۷، وضعیت باقی‌مانده برای برنامه زایمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بریچ بودن در یک سونوگرافی میانه بارداری، به معنی قطعی شدن سزارین نیست؛ اما نزدیک ترم نباید برنامه‌ریزی را به آخرین روز موکول کرد.
چندقلویی، شکل متفاوت رحم، جای جفت و کم یا زیاد بودن آب دور جنین می‌توانند بر چرخش اثر بگذارند. در بسیاری از موارد علت مشخصی پیدا نمی‌شود.
ECV یا چرخاندن خارجی جنین چگونه انجام می‌شود؟
در ECV، فرد آموزش‌دیده با فشار کنترل‌شده دست روی شکم تلاش می‌کند جنین را سرپایین کند. این کار ماساژ خانگی نیست. معمولاً حدود هفته ۳۶ یا ۳۷، پس از بررسی شرایط، در بیمارستانی با امکان سزارین فوری انجام می‌شود.
پیش از اقدام، وضعیت جنین و جفت با سونوگرافی و ضربان قلب بررسی می‌شود؛ پس از آن هم ارزیابی تکرار می‌شود. گاهی دارویی برای شل شدن رحم تجویز می‌شود. درباره ناراحتی حین کار و حق درخواست توقف، از قبل صحبت کنید. اگر گروه خون Rh منفی دارید، نیاز به آنتیD بررسی می‌شود.
چه زمانی ECV مناسب نیست؟
وقتی به علت دیگری مانند جفت سرراهی سزارین لازم است، خون‌ریزی اخیر وجود دارد، پایش جنین غیرطبیعی است، کیسه آب پاره شده یا بارداری چندقلویی مطرح است، ECV معمولاً انجام نمی‌شود. فهرست نهایی به پرونده بستگی دارد. یک سزارین قبلی به‌تنهایی در همه افراد ممنوعیت مطلق نیست، اما ارزیابی اختصاصی ضروری است.
موفقیت در حدود نیمی از افراد گزارش می‌شود و برای همه یکسان نیست. شکست تلاش اول به معنی تقصیر مادر یا پزشک نیست؛ درباره تکرار یا برنامه زایمان بعدی تصمیم مشترک گرفته می‌شود.
اگر جنین نچرخد، چه انتخاب‌هایی دارم؟
سزارین برنامه‌ریزی‌شده و در برخی شرایط، زایمان واژینال بریچ توسط تیم باتجربه مطرح‌اند. زایمان واژینال بریچ برای هر نوع بریچ، هر وزن جنین یا هر مرکز مناسب نیست. وضعیت سر، نوع بریچ، شرایط مادر و امکانات تیم بررسی می‌شوند. در جنین تک‌قلوی بریچِ باقی‌مانده در پایان بارداری، سزارین برنامه‌ریزی‌شده معمولاً برای نوزاد ایمن‌تر از برنامه زایمان واژینال بریچ است؛ خطرهای جراحی برای مادر هم باید توضیح داده شود.
این مقاله به معنی تأیید ارائه ECV یا زایمان بریچ در یک مطب یا بیمارستان مشخص نیست. پیش از تعیین محل، وجود تیم و امکانات موردنیاز را همان مرکز تأیید کند.
تمرین و روش خانگی برای چرخش چقدر قابل اتکاست؟
برای اینکه خوابیدن یا نشستن در یک وضعیت خاص، جنین را قابل‌اعتماد بچرخاند، شواهد کافی وجود ندارد. فشار دادن شکم، حرکات شدید یا مصرف مواد و گیاهان با هدف چرخش می‌تواند خطرناک باشد. برنامه درمان را با ویدئوهای فضای مجازی جایگزین نکنید.
برای ویزیت، گزارش سونوگرافی، محل جفت، وضعیت مایع، گروه خون و سوابق جراحی رحم را همراه ببرید. بپرسید آیا کاندید ECV هستید، در صورت عدم موفقیت چه برنامه‌ای دارید و اگر زودتر درد شروع شود به کجا بروید.
پرسش‌های رایج
از روی محل لگد می‌توان بریچ بودن را قطعی فهمید؟
خیر. احساس حرکت جای تأیید بالینی و سونوگرافی را نمی‌گیرد.
بعد از ECV موفق ممکن است جنین برگردد؟
بله، احتمال کمی وجود دارد؛ تیم درباره تأیید مجدد وضعیت در پیگیری راهنمایی می‌کند.
اگر خودم بخواهم، هر نوع بریچی طبیعی زایمان می‌شود؟
ترجیح شما مهم است، اما ایمنی به نوع بریچ، وضعیت بارداری و توان تیم بستگی دارد.
مطالعه مرتبط و قدم بعدی
برای بررسی شرایط خودتان نوبت بگیرید
برای انتخاب محل مراجعه و هماهنگی زمان، با پذیرش مطب تماس بگیرید. نتیجه آزمایش‌ها، گزارش تصویربرداری و فهرست داروهای مرتبط را همراه داشته باشید.
تهران، ونک
زمان و محل مراجعه پس از هماهنگی با مطب مشخص می‌شود. در علائم هشدار یا وضعیت اورژانسی، منتظر پاسخ واتساپ یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.