مشکلات تخمدان و لوله‌های رحمی می‌توانند با درد لگن، نامنظمی قاعدگی، ناباروری یا علائم ناگهانی بروز کنند. تشخیص دقیق به شرح حال، معاینه و در بسیاری از موارد سونوگرافی نیاز دارد.
این مطلب آموزشی است و برای تشخیص علت درد یا ناباروری باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
مشکلات شایع تخمدان
کیست‌های عملکردی تخمدان، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، اندومتریوما، پیچ‌خوردگی تخمدان و توده‌های خوش‌خیم یا بدخیم از مشکلاتی هستند که ممکن است تخمدان را درگیر کنند. بسیاری از کیست‌ها خوش‌خیم و موقتی‌اند، اما بعضی نیاز به پیگیری یا جراحی دارند.
پیچ‌خوردگی تخمدان چیست؟
در پیچ‌خوردگی، تخمدان یا ساختارهای اطراف آن حول محور خود می‌چرخند و خون‌رسانی ممکن است مختل شود. درد ناگهانی و شدید یک‌طرفه لگن، تهوع و استفراغ می‌تواند مطرح‌کننده این وضعیت باشد. پیچ‌خوردگی یک اورژانس زنان است و نیاز به ارزیابی سریع دارد.
لوله‌های رحمی چه مشکلاتی پیدا می‌کنند؟
عفونت لگنی، سالپنژیت، چسبندگی، انسداد لوله‌ها، هیدروسالپنکس و حاملگی خارج رحم از مشکلات مهم لوله‌های رحمی هستند. بعضی از این موارد می‌توانند بدون علامت واضح باشند و هنگام بررسی ناباروری کشف شوند.
سالپنژیت و عفونت لوله‌ها
سالپنژیت معمولاً بخشی از بیماری التهاب لگن است و می‌تواند با درد لگن، تب، ترشح غیرعادی یا درد هنگام رابطه همراه باشد. درمان زودهنگام عفونت اهمیت دارد، زیرا آسیب لوله‌ها می‌تواند خطر ناباروری و حاملگی خارج رحم را افزایش دهد.
انسداد لوله‌ها چگونه بررسی می‌شود؟
در بررسی ناباروری ممکن است از روش‌هایی مانند عکس رنگی رحم و لوله‌ها (HSG) یا روش‌های تصویربرداری و جراحی در شرایط منتخب استفاده شود. انتخاب تست به سابقه فرد و نظر پزشک بستگی دارد.
آیا هر کیست تخمدان خطرناک است؟
خیر. بسیاری از کیست‌های ساده در سنین باروری خودبه‌خود برطرف می‌شوند. اندازه، ظاهر سونوگرافی، سن، علائم و روند تغییر کیست در تصمیم‌گیری اهمیت دارند. کیست‌های پیچیده، بزرگ، پایدار یا همراه علائم ممکن است نیازمند بررسی بیشتر باشند.
چه علائمی نیاز به مراجعه سریع دارند؟
- درد ناگهانی و شدید یک‌طرفه لگن
- درد همراه تهوع، استفراغ یا ضعف شدید
- درد لگن همراه تست بارداری مثبت
- تب و درد شدید لگن
- غش، سرگیجه شدید یا خونریزی غیرطبیعی
ارتباط با ناباروری
برخی بیماری‌های لوله‌ها یا تخمدان می‌توانند بر باروری اثر بگذارند، اما تشخیص یک کیست یا مشکل لوله به معنی ناباروری قطعی نیست. ارزیابی ذخیره تخمدان، تخمک‌گذاری، باز بودن لوله‌ها و عوامل مربوط به شریک جنسی باید در کنار هم انجام شود.
درمان
درمان ممکن است از پیگیری ساده تا دارو، آنتی‌بیوتیک یا جراحی متفاوت باشد. نوع درمان به تشخیص، شدت علائم، سن، برنامه باروری و یافته‌های تصویربرداری بستگی دارد.
جمع‌بندی
مشکلات تخمدان و لوله‌های رحمی طیف گسترده‌ای دارند. درد ناگهانی شدید، علائم عفونت یا احتمال بارداری خارج رحم نباید به تعویق بیفتد.
منابع معتبر
- MedlinePlus – Ovarian Disorders / Pelvic Inflammatory Disease
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Pelvic Inflammatory Disease
مطالب مرتبط
بازبینی پزشکی: دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان.