افسردگی پس از زایمان چیست؟

به قلم دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، متخصص زنان و زایمان

افسردگی پس از زایمان (PPD) یک اختلال خلقی قابل درمان است که می‌تواند پس از تولد نوزاد ایجاد شود. علائم ممکن است شامل غم یا اضطراب پایدار، خستگی شدید، احساس بی‌ارزشی، اختلال خواب، کاهش لذت و دشواری در مراقبت از خود یا نوزاد باشد.

افسردگی پس از زایمان (PPD) با شروع غم و اندوه عمیق، اضطراب و خستگی در هر نقطه از سال اول پس از زایمان مشخص می شود.
نگرانی، ناراحتی و استرس برای مدت کوتاهی پس از تولد نوزاد کاملا طبیعی است. این احساسات اغلب به عنوان “بیبی بلوز” شناخته می شوند. و معمولاً پس از مدت کوتاهی فروکش می کنند و شدت آن کاهش می یابد.

هنگامی که این احساسات شدید و مداوم می شوند

افسردگی پس از زایمان ممکن است علت غم و اندوه عمیق، اضطراب و خستگی باشد. اگر احساس می کنید ممکن است از یک اختلال خلقی پس از زایمان رنج می برید، از پزشک متخصص زنان و زایمان کمک بگیرید.

در زیر تعدادی از سوالات متداول در رابطه با افسردگی پس از زایمان را خواهید دید.

تفاوت Baby Blues، افسردگی و روان‌پریشی پس از زایمان

وضعیت	ویژگی اصلی	اقدام
Baby Blues	تغییرات خلقی خفیف، گریه‌پذیری و خستگی که معمولاً در روزهای اول ایجاد و طی حدود دو هفته بهتر می‌شود.	حمایت، استراحت و پیگیری علائم
افسردگی پس از زایمان	غم، اضطراب، بی‌انگیزگی یا اختلال عملکرد که شدیدتر است یا بیش از دو هفته ادامه دارد.	ارزیابی پزشکی/روان‌شناختی و درمان
روان‌پریشی پس از زایمان	توهم، هذیان، گیجی شدید، مانیا یا رفتار غیرعادی	اورژانس پزشکی؛ ارزیابی فوری

آیا افسردگی پس از زایمان شایع است؟

کاملا. طبق گزارش انجمن روانشناسی آمریکا، از هر ۷ زن، ۱ نفر آن را تجربه می کند و تقریباً نیمی از این زنان هیچ سابقه قبلی افسردگی ندارند. هنگامی که در حال مبارزه با PPD هستید، دانستن اینکه شما تنها نیستید و بسیاری دیگر قبلاً در این مسیر بوده اند، می تواند برای شما آرامش بخش باشد. بسیاری از مادران علائم مشابهی را تجربه می کنند.

علائم افسردگی پس از زایمان چیست؟

طیف وسیعی از علائم از بیمار به بیمار دیگر متفاوت است.

 اما برخی از رایج‌ترین آنها عبارتند از:

• احساس غم و ناامیدی شدید
•  اضطراب شدید یا نگرانی وسواسی
• کناره گیری از تعاملات اجتماعی
• تغییر در اشتها (پرخوری یا نخوردن کافی)
• بی خوابی یا خواب زیاد
• احساس گناه و بی ارزشی
• از دست دادن علاقه به فعالیت هایی که قبلاً از آنها لذت می بردید
• مشکل در برقراری ارتباط با نوزاد جدید
• افکار آسیب رساندن به خود یا آسیب رساندن به نوزاد (افکار مزاحم).

چه چیزی باعث افسردگی پس از زایمان می شود؟

در حالی که نمی توان یک علت واحد را شناسایی کرد. روانشناسان فکر می کنند افسردگی پس از زایمان ناشی از ترکیبی از عوامل فیزیولوژیکی و عاطفی است. درست پس از تولد، دو هورمون کلیدی در بدن زن، استروژن و پروژسترون، به سرعت کاهش می‌یابند.
این تغییر ناگهانی می تواند تأثیر عمیقی بر خلق و خو و احساس کلی رفاه داشته باشد. بعلاوه، یک روال کم خوابی در مراقبت از نوزاد می تواند هر والدین جدیدی را تحت فشار قرار دهد، ناکافی و مشکل ساز باشد.

به یاد داشته باشید که افسردگی پس از زایمان تقصیر شما نیست. این یک واکنش عاطفی و فیزیکی به یک رویداد مهم زندگی است.

چه مدت پس از تولد نوزاد ممکن است افسردگی پس از زایمان ایجاد شود؟

مهم است که این تصور غلط رایج که افسردگی پس از زایمان فقط بلافاصله پس از زایمان رخ می دهد، برطرف شود. در حالی که شروع می تواند در چهار یا پنج روز اول پس از تولد اتفاق بیفتد، اما می تواند در هر زمانی در اولین سال تولد کودک شما رخ دهد.

تفاوت بین افسردگی پس از زایمان و “بیبی بلوز” چیست؟

به اصطلاح ” بیبی بلوز ” دوره کوتاهی از زمان درست پس از تولد است. که والدین جدید احساس نگرانی، خستگی و ناراحتی عمومی را تجربه می کنند. اینها عوارض جانبی بسیار رایج ناشی از تطبیق با تولد نوزاد جدید هستند. و اکثریت تازه مادران نوعی از ” بیبی بلوز” را تجربه خواهند کرد. با این حال، افسردگی پس از زایمان. مجموعه‌ای از احساسات شدیدتر را به همراه دارد که در مدت زمان طولانی‌تری (بیش از چند هفته) ادامه می‌یابد.

افسردگی را تجربه می کنید؟

متخصص زنان و زایمان شما را کمک می کند. در سایت دکتر آقاجان زاده، درمان، حمایت عاطفی و ارجاع مادران برای کمک پزشکی. که به دریافت مراقبت های دوران بارداری آماده ارايه خدمات به شما عزیزان است. و ممکن است که شما اختلالات خلقی پری ناتال را تجربه کنید.

من افکار ناراحت کننده و ناخواسته ای در مورد آسیب رساندن به نوزادم دارم. آیا این طبیعی است؟

اصطلاح روانشناختی برای این “افکار مزاحم” است، و زمانی که PPD با این افکار همراه باشد، اغلب به عنوان OCD (اختلال وسواس فکری جبری) پس از زایمان شناخته می شود. مطالعه ای که توسط مجله پزشکی تولید مثل انجام شد نشان داد که تا 11 درصد از زنان ممکن است. علائم OCD پس از زایمان را تجربه کنند.

یادآوری

افکار ناخواسته و مزاحم می‌توانند در برخی اختلالات پس از زایمان دیده شوند، اما نباید خودسرانه بی‌خطر فرض شوند. اگر افکار آسیب به خود، نوزاد یا دیگران تکرارشونده، شدید، همراه با قصد یا برنامه، یا همراه با توهم، هذیان، گیجی و از دست دادن تماس با واقعیت باشند، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.

چه زمانی این افکار اورژانسی هستند؟

• وجود قصد یا برنامه برای آسیب به خود یا نوزاد
• شنیدن صدا یا دیدن چیزهایی که دیگران تجربه نمی‌کنند
• باورهای غیرواقعی و هذیانی، گیجی شدید یا رفتار بسیار غیرعادی
• مانیا، بی‌خوابی شدید همراه با انرژی غیرعادی یا از دست دادن قضاوت

در این شرایط فرد نباید تنها بماند و باید فوراً به نزدیک‌ترین مرکز اورژانس یا خدمات فوریت‌های پزشکی مراجعه شود.

روان پریشی پس از زایمان چیست؟

روان پریشی پس از زایمان یک اختلال نادر پس از زایمان است. که در آن زن دچار هذیان، توهم، بیش فعالی، نوسانات خلقی شدید و سایر علائم شدید ناآرامی روانی می شود. بر اساس گزارش بین المللی پشتیبانی پس از زایمان، این اختلال در 1 تا 2 مورد از هر 1000 تولد رخ می دهد. زنانی که سابقه اختلال دوقطبی یا دوره های روان پریشی دارند. در معرض افزایش خطر ابتلا به روان پریشی پس از زایمان هستند.

روان‌پریشی پس از زایمان یک اورژانس پزشکی است

روان‌پریشی پس از زایمان نادر اما جدی است و می‌تواند با توهم، هذیان، گیجی، مانیا، بی‌خوابی شدید یا تغییرات سریع خلق همراه باشد. این وضعیت می‌تواند به‌سرعت بدتر شود و نیازمند ارزیابی فوری و معمولاً مراقبت تخصصی بیمارستانی است. اگر چنین علائمی وجود دارد یا خطر آسیب فوری مطرح است، باید فوراً به نزدیک‌ترین مرکز اورژانس مراجعه شود.

از کجا می توانم کمک بگیرم؟

اگر فکر می کنید علائم افسردگی پس از زایمان، OCD یا روان پریشی را تجربه می کنید، با متخصص زنان و زایمان خود تماس بگیرید. پزشک شما می تواند در تشخیص مشکل و ارتباط شما با منابع مناسب کمک کند.

اگر در حال حاضر به کمک نیاز داشته باشم چه کاری می توانم انجام دهم ؟

اگر در بحران هستید یا علائمی را تجربه می کنید که ممکن است شما یا نوزادتان را در معرض خطر فوری قرار دهد، به شما توصیه می شود یا با شماره اورژانس تماس بگیرید.

برای بهتر شدن چه کارهایی می توانم انجام دهم؟

هرکسی که مشکوک است که ممکن است PPD را تجربه کند، باید برای تشخیص و مراقبت حرفه ای با پزشک قرار ملاقات بگذارد. گاهی اوقات مشاوره ویا دارو گزینه‌های درمانی توصیه‌شده هستند و پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین را برای وضعیت خاص خود تعیین کنید. مبتلایان به PPD می توانند چند کار را به تنهایی انجام دهند که به کاهش علائم و تسریع بهبودی کمک می کند.

خواب

اول از همه، استراحت کافی داشته باشید. این ممکن است برای یک نوزاد تازه متولد شده غیرممکن به نظر برسد، اما اگر بتوانید یک دوست یا یکی از اعضای خانواده را پیدا کنید که کمک کند تا بتوانید چند چرت اضافی این‌جا و آن‌جا مخفیانه بخوابانید، راه حل خوبی خواهد بود.

در مورد افکار و احساسات خود باز و صادق باشید

به یاد داشته باشید که چیزی که شما تجربه می کنید شرم آور نیست و بسیاری از زنان این را پشت سر گذاشته اند

ورزش

فقط یک پیاده روی ساده در پارک می تواند به ویژه برای مغز مفید باشد. اما مطمئن شوید و قبل از شروع یک برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید. به خصوص اگر به تازگی زایمان کرده اید.

در این مرحله از زمان

باید تمرکز خود را به سمت بهبودی و تندرستی خود معطوف کنید. سعی کنید از اینکه بیشتر کار نمی کنید احساس گناه نکنید. در حین مراقبت از خود و نوزاد جدیدتان، اهداف واقعی و متواضعانه را تعیین کنید. و هنر شفقت به خود را تمرین کنید.

چگونه می توانم از شریک زندگی یا یکی از اعضای خانواده ام. در زمانی که دچار افسردگی پس از زایمان می شوند حمایت کنم؟

همسر، دوستان نزدیک و اعضای خانواده می توانند نقش اساسی در کمک به مبتلایان به PPD در مسیر بهبودی ایفا کنند.

کاری که آنها می توانند انجام دهند این است:

به دنبال کمک برای شما

اغلب اوقات، اعضای نزدیک خانواده اولین کسانی هستند. که متوجه می شوند ممکن است چیزی اشتباه باشد. اگر مشکوک هستید که ممکن است. شخصی که دوستش دارید علائم PPD را داشته باشد، می‌توانید. به او کمک کنید تا با یک پزشک وقت ملاقات بگذارد و به او کمک کنید تا توصیه‌های پزشک را انجام دهد.

گوش دادن

برای هرکسی که PPD را تجربه می‌کند، مهم است که در مورد احساس و آنچه که فکر می‌کند. باز و ارتباط برقرار کند. برای آنها گوش شنوا باشید.

قرض دادن یک دست

یکی از علائم رایج PPD احساس سنگین شدن بیش از حد توسط تمام وظایف و انتظارات جدیدی است. که همراه با تولد نوزاد است. به شریک یا عضو خانواده خود کمک کنید. تا در مورد این مسئولیت های جدید. اهداف و انتظارات واقع بینانه را تعیین کنند.

همه چیز را در چشم انداز نگه دارید

به یاد داشته باشید که این علائم و مشکلات فقط برای یک فصل وجود دارند. در حالی که ممکن است تعجب کنید که آیا عزیزتان هرگز به حالت عادی خود بازخواهد گشت. اما دلایل زیادی برای باور به بهبودی کامل دارید. اگر این کار را نکنید، برای عزیزتان آشکار خواهد شد. و ممکن است اوضاع را بدتر کند.

اختلالات خلقی پس از زایمان چگونه درمان می شود؟

هر مادری به یک برنامه مراقبت فردی نیاز دارد. اما درمان های رایج شامل روان درمانی، اصلاح سبک زندگی و دارو است. بسیاری از تازه مادران تمایلی به کمک گرفتن ندارند. زیرا می ترسند مصرف دارو در دوران شیردهی به نوزادشان آسیب برساند.

این یک تصور غلط رایج است که

درمان افسردگی پس از زایمان بسته به شدت علائم و شرایط فرد می‌تواند شامل روان‌درمانی، حمایت روانی‌اجتماعی، دارو یا ترکیبی از این روش‌ها باشد. در دوران شیردهی نیز انتخاب دارو باید با ارزیابی پزشک انجام شود. مراجعه زودهنگام می‌تواند روند بهبود را تسهیل کند.

لوچیا یا خونریزی پس از زایمان

منابع معتبر پزشکی

• National Institute of Mental Health — Perinatal Depression
• NHS — Postnatal depression
• NHS — Postpartum psychosis

نویسنده: دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، متخصص زنان و زایمان

نوبت‌دهی و مشاوره