سرگیجه در زنان علت‌های زیادی دارد و همیشه منشأ آن دستگاه تناسلی نیست. کم‌آبی، افت فشار خون، کم‌خونی، مشکلات گوش داخلی، میگرن، بعضی داروها، بارداری و بیماری‌های عمومی از علت‌های شایع‌تر هستند. در بعضی شرایط زنان، مانند خون‌ریزی قاعدگی شدید یا عفونت شدید لگنی، سرگیجه می‌تواند همراه علائم دیگر دیده شود.
پاسخ کوتاه به سؤال پرتکرار: عفونت رحم یا بیماری التهابی لگن (PID) معمولاً با سرگیجه به‌تنهایی بروز نمی‌کند. علائم شایع‌تر آن درد زیر شکم یا لگن، تب، ترشح غیرعادی یا بدبو، درد هنگام رابطه و خون‌ریزی غیرعادی هستند. اگر عفونت شدید باشد یا همراه با تب، کاهش فشار، کم‌آبی، خون‌ریزی یا بدحال شدن عمومی باشد، ممکن است سرگیجه یا احساس غش هم رخ دهد و این وضعیت نیاز به ارزیابی سریع دارد.
آیا عفونت رحم باعث سرگیجه می‌شود؟
اصطلاح «عفونت رحم» در گفت‌وگوی روزمره ممکن است به عفونت دهانه رحم، آندومتر یا بیماری التهابی لگن (PID) اشاره کند. PID عفونت اندام‌های تناسلی فوقانی است و می‌تواند رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان‌ها را درگیر کند.
طبق CDC، سرگیجه جزو علائم معمول و اصلی PID نیست. درد پایین شکم، تب، ترشح واژینال غیرعادی و بدبو، درد یا خون‌ریزی هنگام رابطه، سوزش ادرار و خون‌ریزی بین پریودها علائم شناخته‌شده‌تری هستند. با این حال، NHS توصیه می‌کند اگر فردی علائم PID دارد و هم‌زمان احساس سرگیجه، سبکی سر یا غش می‌کند، به‌ویژه همراه با درد شدید لگن یا خون‌ریزی، فوراً ارزیابی شود.
چه زمانی سرگیجه همراه علائم زنان مهم است؟
- سرگیجه همراه درد شدید یا رو به افزایش لگن
- سرگیجه همراه تب بالا، لرز یا حال عمومی بد
- سرگیجه همراه خون‌ریزی واژینال شدید
- احساس غش یا از دست دادن هوشیاری
- سرگیجه در فردی که احتمال بارداری دارد و هم‌زمان درد شکم یا خون‌ریزی دارد
- تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضعف یک‌طرفه بدن یا اختلال گفتار
وجود این موارد می‌تواند نشانه مشکلی فراتر از یک سرگیجه ساده باشد و نباید فقط به «هورمون» یا «عفونت» نسبت داده شود.
کم‌خونی و پریودهای سنگین؛ یکی از علت‌های مهم سرگیجه در زنان
خون‌ریزی قاعدگی سنگین یا طولانی می‌تواند در طول زمان باعث فقر آهن و کم‌خونی شود. کم‌خونی ممکن است با خستگی، ضعف، تپش قلب، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس هنگام فعالیت و سرگیجه همراه باشد.
اگر پریودهای شما نسبت به گذشته سنگین‌تر شده یا چند ماه است خون‌ریزی طولانی دارید، بهتر است علت خون‌ریزی و احتمال کم‌خونی بررسی شود. برای جزئیات بیشتر می‌توانید مطلب خون‌ریزی شدید قاعدگی (منوراژی) را بخوانید.
آیا تغییرات هورمونی باعث سرگیجه می‌شوند؟
تغییرات هورمونی می‌توانند در بعضی افراد بر علائمی مانند میگرن، فشار خون، خواب و حال عمومی اثر بگذارند، اما «سرگیجه هورمونی» یک تشخیص واحد نیست. اگر سرگیجه تکرار می‌شود، باید علل شایع‌تر مانند کم‌خونی، افت فشار، کم‌آبی، مشکلات گوش داخلی، میگرن و عوارض دارویی هم بررسی شوند.
سرگیجه قبل یا هنگام پریود
اگر سرگیجه فقط در حوالی قاعدگی رخ می‌دهد، چند احتمال مطرح است: خون‌ریزی زیاد و کم‌خونی، کم‌خوری یا کم‌آبی، افت فشار، میگرن مرتبط با قاعدگی یا تشدید علائم زمینه‌ای. ثبت زمان سرگیجه، شدت خون‌ریزی و علائم همراه می‌تواند به تشخیص کمک کند.
سرگیجه در بارداری
در بارداری تغییرات فشار خون، نیاز بیشتر به مایعات و آهن، تهوع و کاهش دریافت غذا می‌توانند باعث احساس سبکی سر شوند. با این حال، سرگیجه شدید یا غش، به‌خصوص اگر با خون‌ریزی، درد شکم یا لگن، تنگی نفس یا سردرد شدید همراه باشد، باید سریع بررسی شود.
سرگیجه و عفونت واژن با هم مرتبط‌اند؟
عفونت‌های محدود به واژن معمولاً سرگیجه ایجاد نمی‌کنند. اگر ترشح غیرعادی یا خارش دارید و هم‌زمان سرگیجه احساس می‌کنید، ممکن است دو مشکل جداگانه وجود داشته باشد. در مقابل، عفونت شدیدتر لگنی می‌تواند با تب و بدحالی عمومی همراه شود و در حالت شدید احساس ضعف یا سرگیجه ایجاد کند.
بیماری التهابی لگن یا PID چه علائمی دارد؟
PID می‌تواند خفیف یا حتی بدون علامت باشد. علائم احتمالی شامل:
- درد پایین شکم یا لگن
- تب
- ترشح واژینال غیرعادی یا بدبو
- درد هنگام رابطه
- خون‌ریزی بین پریودها یا بعد از رابطه
- سوزش یا درد هنگام ادرار
تشخیص PID با یک علامت یا یک آزمایش واحد انجام نمی‌شود و معمولاً بر اساس شرح حال، معاینه و نتایج بررسی‌های تکمیلی انجام می‌شود. درمان زودهنگام مهم است، چون تأخیر می‌تواند خطر عوارضی مانند درد مزمن لگن، حاملگی خارج رحم و مشکلات باروری را افزایش دهد.
برای سرگیجه چه بررسی‌هایی ممکن است لازم باشد؟
نوع بررسی به علائم همراه بستگی دارد. پزشک ممکن است فشار خون، نبض، وضعیت آب بدن، داروهای مصرفی و سابقه قاعدگی را بررسی کند. در صورت احتمال کم‌خونی ممکن است آزمایش خون درخواست شود. اگر احتمال بارداری وجود دارد، تست بارداری اهمیت دارد و در صورت وجود علائم لگنی ممکن است معاینه، آزمایش عفونت یا سونوگرافی لازم شود.
چه زمانی فوراً مراجعه کنیم؟
اگر سرگیجه با یکی از موارد زیر همراه است، ارزیابی فوری لازم است:
- غش یا نزدیک شدن به غش
- درد شدید شکم یا لگن
- خون‌ریزی شدید واژینال
- تب بالا یا لرز شدید
- بارداری یا احتمال بارداری همراه درد و خون‌ریزی
- ضعف یا بی‌حسی ناگهانی، اختلال گفتار یا سردرد بسیار شدید
- درد قفسه سینه یا تنگی نفس
سؤالات متداول
آیا عفونت رحم باعث سرگیجه می‌شود؟
سرگیجه علامت اصلی عفونت رحم یا PID نیست. اگر عفونت شدید باشد یا با تب، بدحالی، کم‌آبی، خون‌ریزی یا افت فشار همراه شود، ممکن است سرگیجه هم ایجاد شود. سرگیجه همراه درد شدید لگن یا غش نیاز به بررسی فوری دارد.
آیا عفونت واژن باعث سرگیجه می‌شود؟
عفونت واژن ساده معمولاً سرگیجه ایجاد نمی‌کند. وجود هم‌زمان این دو علامت باید از نظر علت‌های جداگانه یا عفونت شدیدتر بررسی شود.
سرگیجه هنگام پریود نشانه کم‌خونی است؟
می‌تواند باشد، به‌خصوص اگر خون‌ریزی زیاد، خستگی، تپش قلب یا رنگ‌پریدگی هم وجود داشته باشد؛ اما تنها علت سرگیجه نیست.
برای سرگیجه و درد زیر شکم به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
اگر درد لگنی، ترشح غیرعادی، خون‌ریزی یا مشکلات قاعدگی همراه سرگیجه دارید، ارزیابی متخصص زنان می‌تواند بخشی از بررسی باشد. در سرگیجه شدید، غش یا علائم عصبی باید ارزیابی اورژانسی انجام شود.
نوبت‌دهی
اگر سرگیجه همراه با خون‌ریزی غیرعادی، درد لگن، ترشح غیرعادی یا مشکلات قاعدگی است، برای بررسی علت زنان می‌توانید از صفحه نوبت‌دهی دکتر فاطمه آقاجان‌زاده برای تهران، شهریار یا اندیشه استفاده کنید.
منابع معتبر پزشکی
- CDC — Pelvic Inflammatory Disease
- NHS — Pelvic inflammatory disease
- MedlinePlus — Pelvic Inflammatory Disease
این مقاله برای آموزش عمومی است و جایگزین تشخیص پزشکی علت سرگیجه نیست.
بازبینی پزشکی: دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان
مشاوره تخصصی و دریافت نوبت
برای بررسی شرایط شما و هماهنگی نوبت با مطب دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، از مسیرهای زیر اقدام کنید. در شرایط اورژانسی، مراجعه فوری را به تأخیر نیندازید.