قرص دوفاستون (دیدروژسترون)؛ موارد مصرف و باورهای نادرست
راهنمای علمی داروهای زنان | پیش‌نویس منتظر تأیید پزشک
دوفاستون نام تجاری رایج دیدروژسترون، یک پروژستین خوراکی است. این دارو در برخی وضعیت‌های زنان تجویز می‌شود، اما «داروی تقویت بارداری برای همه» یا درمان خودکار هر لکه‌بینی محسوب نمی‌شود. شواهد و وضعیت مجوز مصرف برای هر اندیکاسیون باید جداگانه سنجیده شوند.
دوفاستون چه دارویی است؟
دیدروژسترون اثر پروژستینی دارد و بر بافت آندومتر اثر می‌گذارد. ممکن است در برخی اختلالات خونریزی یا درمان‌های انتخاب‌شده مرتبط با کمبود حمایت پروژستینی استفاده شود. نوع مشکل، نتایج بررسی و برچسب رسمی دارو تعیین‌کننده‌اند.
آیا برای نامنظمی قاعدگی مناسب است؟
اگر پریود نامنظم باشد، ابتدا باید احتمال بارداری، PCOS، اختلال تیروئید، پرولاکتین، مشکلات آندومتر و سایر علت‌ها ارزیابی شود. درمان پروژستینی ممکن است برای بعضی بیماران مطرح باشد اما نباید تشخیص را جایگزین کند.
آیا از همه سقط‌ها جلوگیری می‌کند؟
خیر. علت‌های سقط متفاوت‌اند و بخش قابل‌توجهی از سقط‌های زودرس ناشی از اختلالات کروموزومی است. توصیه‌های درمان پروژسترونی در برخی سناریوها به فرآورده، سابقه و شواهد اختصاصی وابسته‌اند و نمی‌توان آن‌ها را به دیدروژسترون یا همه بارداری‌ها تعمیم داد.
عوارض و منع مصرف
سردرد، حساسیت پستان، تهوع و تغییر خونریزی ممکن است رخ دهند. خونریزی غیرطبیعی تشخیص‌نداده، بیماری‌های کبدی خاص و برخی وضعیت‌های دیگر نیازمند ارزیابی پیش از مصرف‌اند. مشخصات فرآورده مجاز در ایران باید بررسی شود.
دوفاستون و تست بارداری
مصرف پروژستین به‌تنهایی اثبات‌کننده بارداری نیست. تأخیر قاعدگی پس از مصرف نیازمند ارزیابی علت از جمله آزمایش بارداری در زمان مناسب است.
مصرف در بارداری و شیردهی
بررسی ایمنی و ضرورت مصرف به تشخیص و مستندات فرآورده بستگی دارد. شروع، تکرار یا قطع خودسرانه در بارداری مناسب نیست.
پرسش‌های متداول
دوفاستون تخمک‌گذاری را تحریک می‌کند؟
خیر؛ داروی اصلی تحریک تخمک‌گذاری نیست.
آیا هر لکه‌بینی در بارداری به آن نیاز دارد؟
خیر؛ لکه‌بینی ممکن است نیازمند بررسی فوری محل و وضعیت بارداری باشد.
نکته ایمنی برای بیماران
این مطلب آموزشی است و جایگزین تشخیص، تجویز و پایش پزشک نیست. در صورت بارداری، شیردهی، بیماری زمینه‌ای یا مصرف داروهای دیگر پیش از استفاده از هر دارو مشورت کنید. در صورت درد شدید ناگهانی، تنگی نفس، غش یا خونریزی غیرعادی قابل‌توجه فوراً ارزیابی شوید.
مطالعه مرتبط
منابع معتبر
تاریخ بررسی منابع: اکتبر ۲۰۲۶. اعتبار و مجوز مصرف هر فرآورده در کشور محل درمان باید جداگانه کنترل شود.
نکته مهم برای تصمیم‌گیری ایمن
دیدروژسترون برای هر نوع لکه‌بینی، نامنظمی پریود یا پیشگیری از سقط درمان یکسان و تضمین‌شده‌ای نیست. علت علامت، وضعیت بارداری و شواهد مربوط به اندیکاسیون مشخص، پیش از تصمیم درمانی باید بررسی شود.
این اطلاعات برای آموزش بیمار است و جایگزین ارزیابی تخصصی، نسخه‌نویسی یا پیگیری بالینی نیست.