لختهٔ خون در بارداری و پس از زایمان؛ علائم DVT و آمبولی ریه
ورم و درد یک‌طرفهٔ پا یا تنگی نفس ناگهانی را در بارداری و پس از زایمان به خستگی معمول نسبت ندهید. احتمال لخته با علائم خانگی قطعی یا رد نمی‌شود و بعضی نشانه‌ها ارزیابی فوری می‌خواهند.
DVT با آمبولی ریه چه تفاوتی دارد؟
DVT به لخته در وریدهای عمقی، معمولاً پا اشاره دارد. اگر لخته به ریه برسد، آمبولی ریه مطرح می‌شود. این توضیح به معنی آن نیست که هر ورم پا لخته است؛ هدف آن است که نشانه‌های مشکوک به‌موقع بررسی شوند.
کدام نشانه‌ها فوری‌اند؟
تنگی نفس ناگهانی یا شدید، درد قفسه سینه، سرفهٔ خونی، غش یا بدحالی شدید نیازمند کمک اورژانسی است. برای نوبت مطب یا پاسخ پیام منتظر نمانید. درد، گرمی یا ورم تازهٔ یک پا نیز باید سریع بررسی شود؛ ماساژ یا امتحان‌کردن حرکت‌های پا روش تشخیص نیست.
چه سابقه‌ای را باید بگوییم؟
لختهٔ قبلی، اختلال شناخته‌شدهٔ انعقاد، سابقهٔ خانوادگی مهم، بستری، کم‌تحرکی و جراحی را اعلام کنید. خطر در طول بارداری و پس از تولد باید دوباره ارزیابی شود. سزارین یا یک عامل خطر به‌تنهایی نسخهٔ یکسان برای همه ایجاد نمی‌کند.
تشخیص چگونه انجام می‌شود؟
پزشک بر اساس علائم، معاینه و شرایط بارداری بررسی تصویری مناسب را انتخاب می‌کند. ترس از هر نوع تصویربرداری نباید موجب تأخیر در ارزیابی خطر جدی شود. دربارهٔ منفعت و خطر گزینهٔ پیشنهادی سؤال کنید؛ یک آزمایش خون منفرد را خودتان جای ارزیابی کامل قرار ندهید.
پیشگیری برای همه دارو نیست
حرکت متناسب، پرهیز از بی‌حرکتی طولانی و برنامهٔ اختصاصیِ زمان بستری می‌توانند مهم باشند. جوراب یا داروی ضدانعقاد برای شرایط مشخص انتخاب می‌شوند. از آسپرین یا داروی باقی‌ماندهٔ فرد دیگر برای پیشگیری استفاده نکنید؛ نقش این داروها یکسان نیست.
اگر داروی ضدانعقاد تجویز شده است
برنامهٔ مصرف، نوبت زایمان، بی‌حسی نخاعی و زمان قطع یا شروع مجدد باید با تیم درمان هماهنگ شوند. نام دارو و زمان آخرین نوبت را ثبت کنید. خودسرانه قطع یا دوبرابر نکنید. خونریزی غیرعادی یا آسیب را طبق دستور تیم درمان پیگیری کنید.
پس از ترخیص چه برنامه‌ای داشته باشم؟
بپرسید مدت پیشگیری چقدر است، چه کسی نسخه و آزمایش‌های احتمالی را پیگیری می‌کند و در صورت شروع درد یا پارگی کیسه آب چه باید کرد. شیردهی و برنامهٔ بارداری بعدی را هم مطرح کنید. رفع درد به‌تنهایی اجازهٔ توقف درمان لختهٔ تأییدشده نیست.
پرسش‌های رایج
ورم دو پا هم می‌تواند طبیعی باشد؟
ممکن است؛ اما شدت، شروع تازه و علائم همراه مهم‌اند و این مقاله تشخیص فردی نمی‌دهد.
آیا باید پا را ماساژ بدهم؟
در شک به لخته، تشخیص را با ماساژ یا درمان خانگی به تأخیر نیندازید.
بعد از زایمان خطر تمام می‌شود؟
خیر؛ دورهٔ پس از زایمان نیز در ارزیابی خطر اهمیت دارد.
مطالعهٔ مرتبط
برای بررسی شرایط خودتان نوبت بگیرید
برای انتخاب محل مراجعه و هماهنگی زمان، با پذیرش مطب تماس بگیرید. نتیجه آزمایش‌ها، گزارش تصویربرداری و فهرست داروهای مرتبط را همراه داشته باشید.
تهران، ونک
زمان و محل مراجعه پس از هماهنگی با مطب مشخص می‌شود. در علائم هشدار یا وضعیت اورژانسی، منتظر پاسخ واتساپ یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.