پیشگیری از بارداری • راهنمای تصمیم و مراجعه

اگر نخ آی‌یودی را حس نمی‌کنید، لازم نیست فوراً نتیجه بگیرید دستگاه جابه‌جا شده است؛ اما تا بررسی پزشک هم نباید به محافظت آن مطمئن باشید. قدم مهم، هماهنگی زودهنگام برای بررسی و انتخاب پیشگیری موقت است، نه جست‌وجوی بیشتر یا دستکاری دستگاه.

خلاصهٔ عملی: نخ را نکشید و وسیله‌ای برای پیدا کردن آن وارد نکنید. تا بررسی، از رابطهٔ واژینال پرهیز کنید یا کاندوم به کار ببرید. اگر رابطهٔ بدون محافظت داشته‌اید، همان روز دربارهٔ نیاز به پیشگیری اورژانسی با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ منتظر نوبت عادی نمانید. [۲، ۳، ۴]

حس‌نشدن نخ آی‌یودی چه معنی دارد؟

گاهی نخ به داخل کانال دهانهٔ رحم یا رحم برگشته و خود دستگاه هنوز درست قرار دارد. خروج دستگاه، جابه‌جایی یا به‌ندرت عبور از دیوارهٔ رحم نیز باید بررسی شود. حس‌نکردن نخ در خانه با «دیده‌نشدن نخ در معاینه» یکسان نیست؛ تشخیص با لمس خانگی ممکن نیست. راهنمای FSRH پیشنهاد می‌کند در صورت دیده‌نشدن نخ، احتمال بارداری بررسی و محل دستگاه با تصویربرداری مشخص شود. [۱]

تصویر آموزشی آماده‌سازی آی‌یودی و ابزار آن توسط فرد دستکش‌پوش
تصویر آموزشی از گالری؛ نمایش یک بیمار یا اقدام انجام‌شده در مطب پزشک نیست.

چه زمانی مراجعه فوری‌تر است؟

درد ناگهانی یا شدید زیر شکم، تب، ترشح بدبو، خون‌ریزی بسیار زیاد یا احتمال بارداری را هنگام تماس روشن بگویید. این علائم را به حساب «عوارض طبیعی آی‌یودی» نگذارید. در درد شدید همراه با غش یا حال عمومی بد، برای مراقبت اورژانسی اقدام کنید و منتظر پاسخ واتساپ نمانید. کوتاه‌تر یا بلندتر شدن محسوس نخ یا حس‌کردن قسمت سخت دستگاه نیز نیازمند بررسی است. [۲، ۴]

اگر رابطهٔ بدون محافظت داشته‌ام چه بگویم؟

تاریخ رابطه، زمان آخرین قاعدگی، نام دستگاه و زمان گذاشتن آن را در اختیار پزشک یا داروساز بگذارید. دربارهٔ پیشگیری اورژانسی سریع سؤال کنید؛ انتخاب روش به شرایط شما وابسته است. در نوع هورمونی، وجود دستگاه می‌تواند بر انتخاب بعضی روش‌های اورژانسی اثر بگذارد؛ دارو را از روی تجربهٔ دیگران انتخاب نکنید. [۳]

آیا بدون نخ، حتماً باید دستگاه را خارج کرد؟

خیر. اگر موقعیت درست دستگاه در حفرهٔ رحم تأیید شود، ممکن است بتوان آن را نگه داشت. اگر در سونوگرافی دیده نشود، پزشک بر اساس شرایط، بررسی تصویری بیشتری درخواست می‌کند؛ نبود آن در یک تصویر را خودبه‌خود معادل خروج کامل ندانید. خارج‌کردن دشوار نیز گاهی به ارزیابی تخصصی نیاز دارد و نباید در خانه امتحان شود. [۱]

اگر تست بارداری مثبت شد

برای بررسی زودهنگام تماس بگیرید؛ محل بارداری باید مشخص شود و احتمال بارداری خارج رحم بررسی شود. این به معنی قطعی‌بودن بارداری خارج رحم نیست. دربارهٔ باقی‌ماندن یا خارج‌کردن دستگاه، پزشک پس از ارزیابی تصمیم می‌گیرد؛ خودتان نخ را نکشید. [۴، ۵]

چه چیزهایی برای ویزیت آماده کنم؟

  • کارت یا نام دستگاه و تاریخ گذاشتن آن
  • زمانی که تغییر نخ را متوجه شدید و علائم همراه
  • تاریخ آخرین قاعدگی، رابطه‌های اخیر و نتیجهٔ تست بارداری، اگر انجام داده‌اید
  • گزارش سونوگرافی قبلی و فهرست داروها

برای آشنایی با تفاوت دستگاه‌ها، راهنمای انتخاب آی‌یودی مسی و هورمونی را بخوانید. این مطلب فقط بر اقدام پس از تغییر یا حس‌نشدن نخ تمرکز دارد.

هماهنگی بررسی و انتخاب محل مراجعه

اگر شهریار برایتان مناسب است: خیابان ولیعصر، کوچه پروین اعتصامی، کوچه کوثر، مجتمع پزشکی مرکزی، طبقه دوم؛ شنبه، دوشنبه و چهارشنبه صبح. هنگام تماس، «حس‌نشدن نخ» و علائم همراه را بگویید تا فوریت مراجعه مشخص شود.

انتخاب محل مراجعه محدود به یک مطب نیست: شهریار: ۰۲۱۶۵۲۲۰۳۱۰ · اندیشه: ۰۲۱۶۵۵۲۳۹۵۲ · ونک تهران: ۰۲۱۸۸۳۵۷۶۳۰.

برای ارسال مدارک مرتبط از ایمیل info@draghajanzade.com استفاده کنید. پیام اینترنتی جای مراقبت اورژانسی نیست.

دکتر فاطمه آقاجان‌زاده با پوشش کرم و طلایی در تصویر معرفی پزشک
دکتر فاطمه آقاجان‌زاده

منابع و حدود این راهنما

بررسی منابع: ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶. این مطلب توصیهٔ شخصی یا معرفی روشی آزمایشی نیست. راهنمای تخصصی FSRH از شواهد و نظر گروه تدوین استفاده می‌کند؛ بخش مدیریت نخ نامرئی شامل شواهد محدودتر و توصیه‌های عملی است، نه تضمین نتیجه برای یک فرد. متن برای وب‌سایت دکتر فاطمه آقاجان‌زاده تهیه شده است.

  1. FSRH — Intrauterine Contraception؛ مارس ۲۰۲۳، اصلاح ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، بخش ۱۴٫۸.
  2. NHS — عوارض و علائم نیازمند مراجعه در آی‌یودی مسی؛ بازبینی ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۴.
  3. NHS — عوارض و خطرهای آی‌یودی هورمونی؛ بازبینی ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۴.
  4. FDA — اطلاعات بیمار Paragard، نسخهٔ ۲۰۲۴؛ اطلاعات اختصاصی یک دستگاه مسی، نه نسخه برای همهٔ دستگاه‌ها.
  5. CDC — Intrauterine Contraception؛ ۱۹ نوامبر ۲۰۲۴، بخش بارداری همراه آی‌یودی.

معاینه، وضعیت بارداری، نوع دستگاه و زمان رابطه می‌توانند مسیر اقدام را تغییر دهند.