بارداری پرخطر و سلامت جنین
وازا پرویا (Vasa Previa) در بارداری؛ تفاوت با جفت سرراهی و مراقبت ایمن
پاسخ کوتاه: وازا پرویا وضعیت نادری است که در آن عروق خونی جنین، بدون حفاظت طبیعی بافت جفت یا بند ناف، از نزدیکی دهانه رحم عبور می‌کنند. اگر این عروق هنگام پارگی کیسه آب یا زایمان آسیب ببینند، خون‌ریزی خطرناک جنینی رخ می‌دهد. تشخیص پیش از زایمان و برنامه‌ریزی تولد در مرکز مناسب می‌تواند پیامد را بهبود دهد.
تفاوت وازا پرویا با جفت سرراهی چیست؟
در جفت سرراهی، خود بافت جفت نزدیک یا روی دهانه رحم قرار می‌گیرد و خون‌ریزی عمدتاً از گردش خون مادر است؛ در وازا پرویا عروق آسیب‌پذیر جنین در غشاها از نزدیکی دهانه رحم عبور می‌کنند. وجود یکی به معنای قطعی دیگری نیست، اما برخی ناهنجاری‌های جفت خطر وازا پرویا را بیشتر می‌کنند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
اتصال غیرمعمول بند ناف به پرده‌ها (velamentous insertion)، جفت دولوبی یا دارای لوب اضافی، پایین بودن جفت در بخشی از بارداری و بعضی بارداری‌های حاصل از درمان ناباروری از عوامل مرتبط‌اند. بسیاری از افراد هیچ علامتی پیش از زایمان ندارند.
تشخیص با چه سونوگرافی انجام می‌شود؟
تیم سونوگرافی در صورت شک می‌تواند از سونوگرافی ترانس‌واژینال همراه داپلر رنگی برای بررسی مسیر عروق و رابطه آنها با دهانه رحم کمک بگیرد. ارزیابی باید توسط متخصص آشنا با این تشخیص انجام شود؛ مشاهده یک رگ یا نتیجه مبهم به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست.
اگر وازا پرویا تشخیص داده شد، چه برنامه‌ای لازم است؟
متخصص طب مادر و جنین درباره محل مراقبت، احتمال بستری، علائم نیازمند مراجعه و زمان سزارین برنامه‌ریزی‌شده تصمیم می‌گیرد. انتخاب هفته زایمان باید فردی باشد و تعیین عدد ثابت برای همه بیماران درست نیست. شروع درد زایمان، خون‌ریزی یا پارگی کیسه آب در فرد با وازا پرویای شناخته‌شده نیازمند مراجعه فوری اورژانسی است.
آیا خون‌ریزی همیشه از مادر است؟
خیر؛ در وازا پرویا ممکن است خون‌ریزی از عروق جنین باشد و حتی حجم نسبتاً کم خطرناک شود. بنابراین خون‌ریزی در بارداری باید جدی گرفته شود و نباید منتظر نوبت مطب ماند.
سؤالات متداول
آیا وازا پرویا همیشه علامت دارد؟
خیر؛ بسیاری از موارد با تصویربرداری پیش از زایمان تشخیص داده می‌شوند.
آیا امکان زایمان طبیعی وجود دارد؟
در وازا پرویای تأییدشده، هدف پیشگیری از پارگی عروق هنگام درد زایمان یا پارگی کیسه آب است و معمولاً زایمان برنامه‌ریزی‌شده با سزارین در مرکز مناسب مطرح می‌شود.
مطالب مرتبط
جفت پایین و جفت سرراهی | جفت چسبنده | آبریزش در بارداری و پارگی کیسه آب
در وازا پرویا دقیقاً چه چیزی نزدیک دهانه رحم است؟
وازا پرویا: عروق خونی جنین در پرده‌های کیسه آب و بدون حفاظت بافت جفت یا ژله بند ناف، از روی دهانه داخلی رحم یا نزدیکی آن عبور می‌کنند. با پارگی پرده‌ها ممکن است این عروق پاره شوند.
جفت سرراهی: بافت خود جفت روی دهانه داخلی رحم یا نزدیک آن قرار دارد. بنابراین «رگ جنینی در پرده» با «بافت جفت» یکسان نیست.
تصویر شیشه‌ای این صفحه نمودار تشخیصی نیست و دهانه رحم یا مسیر عروق نسبت به سر جنین را نشان نمی‌دهد؛ تشخیص با سونوگرافی تخصصی، معمولاً همراه داپلر رنگی، انجام می‌شود.
منابع علمی
پیگیری تخصصی بارداری پرخطر
برای مشاوره پیشگیرانه و غیراورژانسی، هماهنگی مطب شهریار، اندیشه یا ونک تهران از واتساپ انجام می‌شود. در موقعیت اورژانسی به بیمارستان و اورژانس مراجعه کنید؛ نوبت معمول جایگزین نیست.