رکتوسل یکی از انواع افتادگی اندام‌های لگنی است که در آن دیواره پشتی واژن ضعیف می‌شود و رکتوم به سمت واژن برجسته می‌شود. شدت افتادگی و شدت علائم همیشه با هم برابر نیستند؛ بعضی افراد افتادگی خفیف دارند و علامتی احساس نمی‌کنند، در حالی که در برخی دیگر فشار، برجستگی یا مشکل در دفع آزاردهنده است.
این مطلب آموزشی است و تشخیص دقیق نوع افتادگی به معاینه لگنی نیاز دارد.
رکتوسل چه علائمی دارد؟
- احساس فشار یا سنگینی در لگن
- احساس یا مشاهده برجستگی در واژن
- سختی در تخلیه کامل مدفوع
- نیاز به فشار دادن اطراف واژن برای کمک به دفع در بعضی افراد
- ناراحتی هنگام رابطه جنسی
چرا رکتوسل ایجاد می‌شود؟
ضعف عضلات و بافت‌های کف لگن می‌تواند بعد از زایمان‌های واژینال، افزایش سن، یائسگی، یبوست مزمن، سرفه طولانی‌مدت، اضافه‌وزن یا جراحی‌های قبلی لگن ایجاد شود. معمولاً چند عامل هم‌زمان نقش دارند.
رکتوسل با افتادگی رحم فرق دارد؟
بله. در رکتوسل، دیواره پشتی واژن و رکتوم درگیر هستند؛ در افتادگی رحم، خود رحم به سمت پایین حرکت می‌کند. ممکن است بیش از یک نوع افتادگی به‌طور هم‌زمان وجود داشته باشد.
تشخیص چگونه انجام می‌شود؟
پزشک معمولاً با شرح حال و معاینه لگنی نوع و شدت افتادگی را مشخص می‌کند. در بسیاری از موارد تصویربرداری لازم نیست، مگر اینکه علائم یا یافته‌های معاینه سؤال تشخیصی دیگری ایجاد کنند.
درمان بدون جراحی
- فیزیوتراپی و تمرینات هدفمند کف لگن
- درمان یبوست و کاهش زور زدن هنگام دفع
- مدیریت وزن و سرفه مزمن
- استفاده از پساری واژینال در افراد مناسب
اگر علائم خفیف باشند، درمان محافظه‌کارانه می‌تواند کافی باشد.
چه زمانی جراحی مطرح می‌شود؟
اگر افتادگی باعث اختلال قابل‌توجه در کیفیت زندگی، دفع یا فعالیت روزمره شود و روش‌های غیرجراحی کافی نباشند، جراحی ممکن است مطرح شود. روش جراحی بر اساس نوع افتادگی، سابقه عمل، شرایط رحم، سن و اهداف فرد انتخاب می‌شود.
آیا رکتوسل خطرناک است؟
رکتوسل معمولاً وضعیت تهدیدکننده حیات نیست، اما می‌تواند کیفیت زندگی را کاهش دهد. ناتوانی در دفع، درد شدید، خونریزی غیرعادی یا علائم جدید و شدید نیاز به بررسی پزشکی دارند.
مطالب مرتبط
منابع معتبر
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Pelvic Organ Prolapse
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) – Pelvic floor disorders
این محتوا آموزشی است و جایگزین معاینه و تصمیم‌گیری فردی توسط پزشک نیست.
بازبینی پزشکی: دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان