روش‌های درمان فیبروم | انتخاب بر اساس هدف شما
وقتی می‌شنوید «فیبروم را بدون برش شکم درمان می‌کنیم»
اگر فیبروم باعث خون‌ریزی یا فشار لگنی شده باشد، طبیعی است دنبال راهی باشید که رحم حفظ شود و جراحی شکمی لازم نباشد. ابلیشن فیبروم از راه دهانه رحم یکی از گزینه‌های کم‌تهاجمی است؛ اما «حفظ رحم» و «اثبات ایمنی بارداری آینده» یک معنی ندارند. پیش از انتخاب، باید روشن شود هدف شما کنترل علائم است یا آماده‌شدن برای بارداری.
منابع در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شدند. این روش را خبر تازه امروز معرفی نمی‌کنیم؛ راهنماها و مطالعات چند سال اخیر را برای تصمیم بیمار مرور می‌کنیم. مطلب آموزشی است، نه توصیه درمانی شخصی.
ابلیشن فیبروم از راه دهانه رحم چگونه کار می‌کند؟
در این روش، ابزار همراه با سونوگرافی از دهانه رحم وارد حفره رحم می‌شود. پزشک فیبروم را با سونوگرافی هدف می‌گیرد و انرژی رادیوفرکوئنسی برای تخریب حرارتی بافت به کار می‌رود؛ هدف، کوچک‌شدن فیبروم و کاهش علائم است. بیهوشی، بی‌حسی ناحیه‌ای یا آرام‌بخشی ممکن است لازم باشد؛ بنابراین «بدون برش شکم» به معنی «بدون اقدام پزشکی» نیست. [۱]
انتخاب درمان به علائم و قصد بارداری وابسته است. دارو، روش‌های مداخله‌ای و جراحی همگی ممکن است مطرح شوند؛ قرار نیست هر فیبرومِ دیده‌شده در سونوگرافی با ابلیشن درمان شود. برای مرور پایه‌ها، راهنمای فیبروم رحم را ببینید. [۱]
چه تفاوتی با خارج‌کردن فیبروم دارد؟
| پرسش | پاسخ کوتاه |
|---|---|
| آیا همان میومکتومی است؟ | خیر؛ هدف ابلیشن تخریب حرارتی و کوچک‌شدن فیبروم است، نه خارج‌کردن آن به شیوه جراحی. |
| آیا همان ابلیشن آندومتر است؟ | خیر؛ در این مقاله بافت هدف، فیبروم است، نه پوشش داخلی رحم. |
| آیا رحم برداشته می‌شود؟ | این روش رحم را حفظ می‌کند؛ اما این ویژگی تضمین باروری نیست. |
| آیا RFA از همه مسیرها یکسان است؟ | خیر؛ این مقاله درباره مسیر دهانه رحم و هدایت سونوگرافی است؛ نتیجه آن را نباید خودکار به همه دستگاه‌ها و مسیرها تعمیم داد. |
شواهد کاهش علائم چقدر قابل اتکاست؟
در مطالعه SONATA با ۱۴۷ زن، کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی تا سه سال گزارش شد. بااین‌حال، حدود ۸٫۲ درصد برآورد احتمال مداخله جراحی مجدد برای خون‌ریزی شدید طی سه سال بود؛ یعنی نیاز به درمان بعدی صفر نبود. این عدد نتیجه همان مطالعه است، نه پیش‌بینی شخصی برای شما. [۲]
در سال اول، عوارض جدی مرتبط با اقدام در دو بیمار گزارش شد؛ از جمله لخته وریدی پا و بستری کوتاه برای علائم لگنی. ریزش بافت فیبروم هم از عوارض غیرجدی گزارش‌شده بود. پس نبود برش پوستی را نباید معادل بی‌خطربودن دانست. پژوهش با حمایت مالی سازنده انجام شده بود؛ این موضوع یافته‌ها را خودبه‌خود رد نمی‌کند، ولی در ارزیابی استقلال شواهد مهم است. [۲]
راهنمای NICE، منتشرشده در ۳۱ مارس ۲۰۲۱، کیفیت شواهد اثربخشی را محدود دانسته و استفاده را همراه با تمهیدات ویژه نظارت بالینی، رضایت آگاهانه و ثبت نتایج یا پژوهش توصیه کرده است. همچنین باید درباره احتمال رفع‌نشدن کامل علائم و نیاز به اقدام بعدی توضیح داده شود. این توصیه «درمان ممنوع» نیست؛ «انتخاب روتین و بی‌قیدوشرط برای همه» هم نیست. [۳]
اگر قصد بارداری دارم، چه چیزی هنوز معلوم نیست؟
گزارش سال ۲۰۲۴، ۸۹ بارداری و ۵۵ زایمان را در ۷۲ زن پس از این روش توصیف کرد. بارداری ممکن بوده است، اما این پژوهش مجموعه موارد گزارش‌شده بود، نه مقایسه تصادفی درمان‌ها. تعداد کل زنانی که برای بارداری تلاش کرده‌اند از این اعداد معلوم نمی‌شود؛ بنابراین نمی‌توان از آن‌ها «درصد موفقیت بارداری» ساخت. [۴]
مقاله نیز تصریح می‌کند که ایمنی مربوط به بارداری آینده هنوز نیازمند اثبات است. ارتباط بعضی نویسندگان با سازنده اعلام شده بود. این داده‌ها امیدبخش‌اند، اما برای تضمین ایمنی، رد خطرهای نادر یا اثبات برتری بر گزینه‌های دیگر کافی نیستند. [۴]
مجوز دستگاه چه چیزی را ثابت می‌کند؟
سند FDA مربوط به سامانه Sonata 2.2، با تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۱، مسیر 510(k) و هم‌ارزی اساسی دستگاه را برای کاربرد مشخص توضیح می‌دهد. کاربرد ذکرشده، تصویربرداری داخل رحم و درمان فیبروم علامت‌دار از راه دهانه رحم است. این سند به‌تنهایی مدرک «بهترین روش برای همه» یا «تضمین بارداری سالم» نیست. همچنین درباره مجوز یا دسترسی دستگاه در ایران از این سند نتیجه‌گیری نمی‌کنیم. [۵]
این سؤال‌ها را با خودتان به ویزیت ببرید
- آیا علائم من واقعاً از فیبروم است و هدف درمان چیست؟
- محل، تعداد و اندازه فیبروم‌ها چطور انتخاب روش را تغییر می‌دهد؟
- با توجه به قصد بارداری، چرا این روش به جای گزینه‌های دیگر پیشنهاد شده است؟
- چه مقدار بهبود واقع‌بینانه است و اگر علائم باقی ماند، قدم بعد چیست؟
- خطرها، مراقبت‌ها و برنامه پیگیری همان دستگاه و همان روش چیست؟
گزارش‌های سونوگرافی و درمان‌های قبلی را همراه داشته باشید. برای آشنایی با یکی دیگر از مسیرهای جراحی، راهنمای لاپاراسکوپی زنان در دسترس است؛ انتخاب روش به شرایط فردی وابسته است.
برای بررسی گزینه‌های درمان فیبروم
برای هماهنگی مشاوره با دکتر فاطمه آقاجان‌زاده و انتخاب محل مراجعه در شهریار، اندیشه یا تهران، از واتساپ استفاده کنید. معرفی این روش در مقاله به معنی اعلام ارائه آن یا موجودبودن دستگاه در مراکز پزشک نیست.
هماهنگی مشاوره و نوبت در واتساپ
محتوای آموزشی سایت به نمایندگی از دکتر فاطمه آقاجان‌زاده آماده شده است؛ ادعای تألیف مستقیم یا بازبینی علمی شخصی پزشک بر این نسخه نمی‌شود.
منابع قابل بررسی
- NICE، شرح بیماری، گزینه‌های درمان و روش؛ راهنمای ۳۱ مارس ۲۰۲۱
- Lukes و Green، نتایج سه‌ساله مطالعه SONATA؛ انتشار آنلاین ۷ ژوئیه ۲۰۲۰
- NICE HTG572، توصیه‌ها و محدودیت کیفیت شواهد؛ ۳۱ مارس ۲۰۲۱
- Hansen-Lindner و همکاران، گزارش پیامدهای بارداری پس از TFA؛ ۱۴ مه ۲۰۲۴
- FDA، سند 510(k) سامانه Sonata 2.2، شناسه K211535؛ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۱