فیبروم رحم توده‌ای خوش‌خیم است که از عضله رحم ایجاد می‌شود. بسیاری از فیبروم‌ها بدون علامت هستند، اما بعضی می‌توانند باعث خونریزی شدید قاعدگی، فشار لگنی، درد یا مشکلات باروری شوند.
این مطلب آموزشی است و تشخیص یا انتخاب درمان باید بر اساس معاینه و شرایط فردی انجام شود.
فیبروم رحم چیست؟
فیبروم‌ها که با نام لیومیوم نیز شناخته می‌شوند، سرطانی نیستند و در اندازه و محل بسیار متفاوت‌اند. برخی داخل دیواره رحم رشد می‌کنند، برخی به سمت حفره رحم برجسته می‌شوند و برخی در سطح خارجی رحم قرار می‌گیرند.
علائم شایع فیبروم
- قاعدگی‌های سنگین یا طولانی
- احساس فشار یا سنگینی در لگن
- درد لگنی یا درد در رابطه جنسی در بعضی افراد
- تکرر ادرار یا فشار روی مثانه در فیبروم‌های بزرگ
- یبوست یا فشار روی روده در بعضی موارد
- کم‌خونی ناشی از خونریزی زیاد
- در برخی افراد، اختلال در باروری یا بارداری
چطور تشخیص داده می‌شود؟
پزشک ممکن است در معاینه به بزرگ‌شدن یا نامنظمی رحم شک کند. سونوگرافی لگن معمولاً اولین روش تصویربرداری است. در موارد خاص، MRI، هیستروسکوپی یا سونوهیستروگرافی می‌تواند برای مشخص شدن تعداد، اندازه و محل فیبروم‌ها کمک‌کننده باشد.
آیا هر فیبرومی نیاز به درمان دارد؟
خیر. اگر فیبروم علامت مهمی ایجاد نکند، گاهی فقط پیگیری کافی است. تصمیم درمان بر اساس شدت علائم، اندازه و محل فیبروم، سن، برنامه بارداری و نظر فرد درباره حفظ رحم گرفته می‌شود.
درمان‌های دارویی
داروها ممکن است برای کنترل خونریزی یا درد استفاده شوند. برخی روش‌های هورمونی می‌توانند خونریزی را کاهش دهند، اما انتخاب دارو به شرایط فرد، سابقه پزشکی و هدف درمان بستگی دارد. بعضی داروها نیز به‌طور موقت اندازه فیبروم یا علائم را کم می‌کنند و معمولاً کاربرد مشخص و محدود دارند.
درمان‌های جراحی و مداخله‌ای
اگر علائم شدید باشند یا روش‌های غیرجراحی کافی نباشند، گزینه‌هایی مانند میومکتومی، هیسترکتومی، آمبولیزاسیون شریان رحمی یا روش‌های مبتنی بر انرژی در افراد منتخب مطرح می‌شوند. هر روش مزایا، محدودیت‌ها و اثر متفاوتی بر باروری آینده دارد.
میومکتومی و حفظ رحم
در میومکتومی، فیبروم‌ها برداشته می‌شوند و رحم حفظ می‌شود. روش جراحی می‌تواند بر اساس محل و اندازه فیبروم هیستروسکوپی، لاپاراسکوپی یا باز باشد. امکان عود یا تشکیل فیبروم جدید پس از میومکتومی وجود دارد.
فیبروم و بارداری
بسیاری از افراد مبتلا به فیبروم بارداری طبیعی دارند. با این حال، بعضی فیبروم‌ها بسته به محل و اندازه ممکن است بر باروری یا روند بارداری اثر بگذارند. تصمیم برای درمان قبل از بارداری باید کاملاً فردی باشد و صرف وجود فیبروم به معنی نیاز به جراحی نیست.
چه زمانی مراجعه سریع‌تر لازم است؟
- خونریزی بسیار شدید یا علائم کم‌خونی مانند ضعف، تنگی نفس یا سرگیجه
- درد شدید یا ناگهانی لگن
- بزرگ شدن سریع شکم یا احساس توده جدید
- خونریزی پس از یائسگی
جمع‌بندی
فیبروم رحم یک بیماری شایع و غالباً خوش‌خیم است. بهترین درمان، لزوماً جراحی نیست؛ انتخاب روش باید بر اساس علائم، هدف باروری، ویژگی‌های فیبروم و ترجیح بیمار انجام شود.
منبع معتبر
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Uterine Fibroids
مطالب مرتبط
بازبینی پزشکی: دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان.