راهنمای جدید درمان یائسگی در سال ۲۰۲۶؛ چه چیزهایی تغییر کرده است؟
به‌روزرسانی علمی: اکتبر ۲۰۲۶
یائسگی مرحله‌ای طبیعی از زندگی است، اما گرگرفتگی، تعریق شبانه، اختلال خواب و تغییرات خلقی ممکن است کیفیت زندگی را کاهش دهند. راهنمای بالینی شماره ۱۳ کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) که در اکتبر ۲۰۲۶ به‌صورت آنلاین منتشر شد، انتخاب درمان را بر اساس شدت علائم، وضعیت رحم، خطرهای فردی و ترجیح بیمار توصیه می‌کند.
تغییر مهم چیست؟
راهنمای جدید علاوه بر گرگرفتگی، اختلال خواب و علائم خلقی مرتبط با دوران گذار یائسگی را به‌طور مشخص بررسی کرده و شواهد درمان‌های هورمونی، دارویی غیرهورمونی و روش‌های غیردارویی را درجه‌بندی کرده است. این به معنای مناسب بودن یک درمان برای همه زنان نیست.
هورمون‌درمانی برای چه کسانی مطرح است؟
در زنان واجد شرایط و بدون منع مصرف، هورمون‌درمانی سیستمیک از مؤثرترین گزینه‌ها برای علائم وازوموتور مانند گرگرفتگی و اختلال خواب ناشی از آن است. برای فرد دارای رحم، معمولاً محافظت از آندومتر با پروژستوژن لازم است؛ در افراد بدون رحم ممکن است استروژن به‌تنهایی تجویز شود. شروع درمان پیش از ۶۰ سالگی یا در ده سال نخست پس از یائسگی معمولاً نسبت سود به خطر مطلوب‌تری دارد، اما ارزیابی شخصی ضروری است.
چه زمانی هورمون‌درمانی مناسب نیست؟
سابقه برخی سرطان‌های وابسته به هورمون، خون‌ریزی واژینال بررسی‌نشده، لخته خون، سکته یا بیماری فعال کبدی می‌تواند انتخاب درمان را تغییر دهد. دارو نباید خودسرانه شروع یا قطع شود. نوع دارو، مسیر مصرف، دوز و زمان پیگیری به سابقه پزشکی و هدف درمان بستگی دارد.
درمان‌های غیرهورمونی چه جایگاهی دارند؟
برای زنانی که هورمون‌درمانی نمی‌خواهند یا منع مصرف دارند، برخی داروهای گروه SSRI و SNRI و آنتاگونیست‌های گیرنده نوروکینین از گزینه‌های مبتنی بر شواهد هستند. داروهایی مانند فزولینتانت و الینزانِتانت در بعضی کشورها مجوز دارند، ولی دسترسی محلی و ضرورت پایش عملکرد کبد باید بررسی شود. گاباپنتین ممکن است در شرایط منتخب مطرح شود. هیچ‌یک برای مصرف بدون تجویز توصیه نمی‌شوند.
درمان غیردارویی و سبک زندگی
درمان شناختی‌رفتاری، فعالیت بدنی متناسب، مداخلات ذهن‌آگاهی و برخی رویکردهای رفتاری ممکن است به خواب، خلق و تحمل علائم کمک کنند. مکمل‌های گیاهی و فیتواستروژن‌ها جایگزین اثبات‌شده درمان‌های استاندارد نیستند و ممکن است با داروها تداخل داشته باشند.
برای ویزیت چه اطلاعاتی همراه داشته باشیم؟
زمان آخرین قاعدگی، تعداد و شدت گرگرفتگی، کیفیت خواب، تغییرات خلق، داروهای مصرفی و سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان پستان، بیماری قلبی و لخته خون را یادداشت کنید. خون‌ریزی پس از یائسگی باید مستقل از این علائم بررسی شود.
پرسش‌های رایج
آیا همه زنان در یائسگی به هورمون نیاز دارند؟
خیر؛ انتخاب درمان به شدت علائم، ترجیحات و شرایط پزشکی بستگی دارد.
آیا هورمون‌درمانی برای پیشگیری از پیری تجویز می‌شود؟
هدف اصلی درمان، کنترل علائم و موارد مشخص پزشکی است؛ نباید به‌عنوان تضمین جوان‌ماندن یا پیشگیری قطعی از بیماری‌ها معرفی شود.
آیا درمان تا همیشه ادامه دارد؟
مدت درمان باید در ویزیت‌های دوره‌ای با توجه به سود، خطر و تداوم علائم بازبینی شود.
منابع علمی
ACOG Clinical Practice Guideline No. 13: Management of Menopause-Related Vasomotor, Sleep, and Mood Symptoms, Obstetrics & Gynecology, 2026. DOI: 10.1097/AOG.0000000000006428. ACOG Committee guidance on individualized menopausal care.
یادآوری: این متن آموزشی است و جایگزین معاینه و تصمیم درمانی پزشک نیست.