عفونت ادراری در بارداری؛ از کشت بدون علامت تا عفونت کلیه
عفونت ادراری در بارداری همیشه با سوزش همراه نیست. گاهی کشت ادرار، باکتری را بدون هیچ علامتی نشان می‌دهد؛ همین تفاوت باعث می‌شود بررسی و درمان آن با بسیاری از افراد غیرباردار فرق داشته باشد.
سه وضعیت متفاوت که نباید یکی دانسته شوند
| وضعیت | نشانه اصلی | اهمیت در بارداری |
|---|---|---|
| باکتریوری بدون علامت | رشد معنی‌دار باکتری در کشت، بدون علامت ادراری | نیازمند تفسیر و در موارد تأییدشده درمان |
| عفونت مثانه یا سیستیت | سوزش، فوریت یا تکرر همراه ناراحتی | ارزیابی و درمان مناسب بارداری |
| عفونت کلیه یا پیلونفریت | اغلب تب، درد پهلو و بدحالی | ارزیابی فوری و معمولاً شروع درمان بیمارستانی |
این جدول برای شناخت مسیر مراجعه است؛ نبود یک علامت، بیماری را قطعی رد نمی‌کند. تکرر ادرار به‌تنهایی هم ممکن است از تغییرات طبیعی بارداری باشد.
چرا کشت ادرار حتی بدون سوزش درخواست می‌شود؟
در بارداری، وجود تأییدشده باکتری بدون علامت می‌تواند خطر عفونت کلیه را بیشتر کند. به همین دلیل کشت ادرار معمولاً در اوایل مراقبت بارداری بررسی می‌شود. آزمایش ساده و نوار ادرار با کشت یکسان نیستند؛ کشت به شناخت میکروب و انتخاب آنتی‌بیوتیک کمک می‌کند.
هر گزارش «باکتری دیده شد» به معنی نیاز قطعی به دارو نیست. مقدار رشد، نوع میکروب، علائم و احتمال آلودگی نمونه باید بررسی شوند. گزارش رشد مخلوط ممکن است نیازمند نمونه تکراری باشد؛ خودتان نتیجه را مثبت قطعی یا بی‌اهمیت ندانید.
نمونه را چطور تحویل بدهیم؟
طبق دستور آزمایشگاه از ظرف استریل استفاده کنید و نمونه میانی ادرار بگیرید؛ به داخل ظرف یا در آن دست نزنید. زمان و شرایط تحویل را از همان آزمایشگاه بپرسید. اگر آنتی‌بیوتیک مصرف کرده‌اید، نام و زمان آخرین نوبت را اطلاع دهید چون می‌تواند نتیجه را تغییر دهد.
در علائم شدید، جمع‌آوری نمونه نباید درمان فوری را عقب بیندازد. برای کشت نیز خودسرانه داروی تجویزشده را قطع نکنید؛ هماهنگی لازم را با پزشک انجام دهید.
انتخاب آنتی‌بیوتیک به چه بستگی دارد؟
نوع عفونت، هفته بارداری، نتیجه کشت و حساسیت، حساسیت دارویی و بیماری‌های همراه تعیین‌کننده‌اند. دارویی که برای مثانه مناسب است ممکن است برای عفونت کلیه کافی نباشد. نسخه قبلی، داروی عضو خانواده یا باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک را استفاده نکنید.
پزشک ممکن است پس از رسیدن جواب کشت، دارو را تغییر دهد. دوره را طبق نسخه کامل کنید و اگر استفراغ یا عارضه مانع مصرف است، اطلاع دهید. آب و خوراکی‌ها درمان جایگزین عفونت تأییدشده نیستند.
چه پیگیری‌ای بعد از درمان لازم است؟
درباره نیاز و زمان کشت پیگیری سؤال کنید. راهنماها در تکرار روتین کشت پس از همه انواع عفونت، شواهد و توصیه‌های یکسانی ندارند؛ عود علائم، سابقه عفونت و شرایط بارداری در تصمیم دخیل است. بهتر شدن سوزش به‌تنهایی درباره همه نتایج کشت پاسخ نمی‌دهد.
اگر عفونت‌ها تکرار شوند، بازبینی نتایج قبلی و گاهی برنامه پیشگیری مطرح می‌شود. این برنامه نباید بدون کشت و ارزیابی، به مصرف طولانی‌مدت خودسرانه آنتی‌بیوتیک تبدیل شود.
GBS در کشت ادرار چه معنایی دارد؟
اگر استرپتوکوک گروه B یا GBS گزارش شده، نتیجه را حتماً به پزشک بارداری و تیم زایمان نشان دهید. تصمیم درباره درمان در طول بارداری و پیشگیری آنتی‌بیوتیکی هنگام زایمان دو تصمیم مرتبط ولی جدا هستند. درمان یک دوره عفونت، لزوماً برنامه هنگام زایمان را حذف نمی‌کند.
از هر کشت و نسخه یک نسخه نگه دارید. برای مراجعه، هفته بارداری، دمای بدن، سابقه حساسیت و نام داروهای مصرفی را آماده کنید؛ این اطلاعات از عبارت کلی «ادرارم عفونت دارد» کاربردی‌تر است.
پرسش‌های رایج
آزمایش مثبت است ولی علامت ندارم؛ دارو نخورم؟
تصمیم در بارداری با افراد غیرباردار فرق دارد. نتیجه کشت باید توسط پزشک تفسیر شود.
فقط بوی ادرار عوض شده؛ عفونت است؟
بو به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهد؛ علائم و بررسی مناسب لازم است.
آنتی‌بیوتیک به جنین آسیب می‌زند؟
انتخاب داروی مناسب با سن بارداری و نوع عفونت انجام می‌شود. درمان‌نکردن عفونت مهم هم خطر دارد؛ دارو را خودسرانه قطع یا عوض نکنید.
مطالعه مرتبط و قدم بعدی
برای بررسی شرایط خودتان نوبت بگیرید
برای انتخاب محل مراجعه و هماهنگی زمان، با پذیرش مطب تماس بگیرید. نتیجه آزمایش‌ها، گزارش تصویربرداری و فهرست داروهای مرتبط را همراه داشته باشید.
تهران، ونک
زمان و محل مراجعه پس از هماهنگی با مطب مشخص می‌شود. در علائم هشدار یا وضعیت اورژانسی، منتظر پاسخ واتساپ یا نوبت مطب نمانید و به مرکز درمانی مناسب مراجعه کنید.