تکرر ادرار در زنان؛ علت‌ها، تشخیص و درمان

تکرر ادرار در زنان؛ علت‌ها، تشخیص و درمان

به قلم دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، متخصص زنان و زایمان

علت تکرر ادرار در زنان

داشتن تکرر ادرار در میان بانوان بسیار شایع می باشد، تکرر ادرار در تمام رنج سنی، خانم های جوان تا خانم های سن دار ممکن است وجود داشته باشد.

احتیاج داشتن برای رفتن به دستشویی، بار ها و بار ها سبب می شود، خانم ها کمتر از خانه بیرون بروند و همچنین در محل کارشان نیز با مشکلات جدی برای رفتن به توالت مواجه می شوند.

در این نوشتار با دلایل تکرر ادرار در بانوان و همچنین امروزی ترین متدهای درمانی، درمان تکرر ادرار در خانم ها، شما را راهنمایی می کنیم.

فهرست مطالب در فهرست زیر شامل شده از:

• 1 تعریف تکرر ادرار در خانم ها
• 2 نشانه تکرر ادرار در خانم ها چیست؟
• 3 دلیل تکرر ادرار در بین خانم های جوان و خانم های مسن چیست؟
• 4 متخصص زنان و زایمان تکرر ادرار در بین خانم ها را چگونه تشخیص می دهد؟
• 5 شیوه های درمان تکرر ادرار در خانم ها چگونه است؟
• 6 درمان تکرر ادرار با دستگاه لیزر مونالیزا امکان پذیر است؟
• 7 مزایای درمان تکرر ادرار با لیزر چیست؟
• 8 سوالاتی در خصوص درمان تکرر ادرار در بین بانوان

تکرر ادرار در خانم ها به چه معناست؟

زمانیکه نوشیدن آب و مایعات برای شما کم است اما نیاز شدید و تکراری برای رفتن به توالت برای تخلیه ادرار دارید و اما مقدار ادرار شما کم است و ولی دفعات دفع ادرار خیلی است، متاسفانه شما دچار تکرر ادرار شده اید.

تکرر ادرار در بین بانوان ممکن است ناگهانی پیش بیاید. بیماری تکرر ادرار را نباید با بیماری بی اختیاری ادرار اشتباه بگیرید.

در بیماری بی اختیاری ادرار بین بانوان، دفع ادرار غیرارادی می باشد، ولی در تکرر ادرار، دفع ادرار غیرارادی صورت نمی گیرد.

نشانه های تکرر ادرار بین بانوان

تکرر ادرار یعنی نیاز به ادرار کردن بیشتر از الگوی معمول خود فرد. بعضی منابع از بیش از حدود ۷ تا ۸ بار در روز به‌عنوان یک معیار تقریبی استفاده می‌کنند، اما تعداد دفعات به میزان مصرف مایعات، داروها، بارداری، بیماری‌های زمینه‌ای و الگوی همیشگی فرد بستگی دارد. بیدار شدن مکرر شبانه برای ادرار نیز «نوکتوریا» نام دارد و اگر آزاردهنده یا جدید باشد بهتر است بررسی شود.

علائم دیگر بیماری تکرر ادرار عبارت است از:

1. درد و سوزش ادرار
2. کمردرد یا درد پهلو
3. ادرار خونی یا کدر
4. تب یا لرز
5. استفراغ یا حالت تهوع

علائم هشدار: اگر تکرر ادرار با تب و لرز، درد پهلو، خون در ادرار، استفراغ، ضعف شدید یا بدتر شدن سریع حال عمومی همراه است، باید سریع‌تر ارزیابی پزشکی انجام شود؛ این علائم می‌توانند با عفونت کلیه یا مشکلات دیگری همراه باشند.

تکرر ادرار در بانوان نشانه چیست؟

تکرر ادرار ناگهانی می‌تواند با عفونت ادراری همراه باشد، به‌ویژه اگر سوزش، درد، فوریت ادرار یا تغییر بوی ادرار وجود داشته باشد؛ اما این علامت به‌تنهایی برای تشخیص UTI کافی نیست. تکرر مزمن نیز ممکن است با مثانه بیش‌فعال، دیابت، بارداری، مصرف داروهای ادرارآور، افتادگی اندام لگنی یا مشکلات عصبی مرتبط باشد.

اگر تکرر ادرار با تب، لرز، درد پهلو، تهوع یا استفراغ همراه باشد، احتمال عفونت کلیه یا مشکل جدی‌تر مطرح می‌شود و ارزیابی سریع لازم است.

دلیل تکرر ادرار در بین خانم های جوان و خانم های مسن چیست؟

عفونت مجاری ادرار یکی از دلایل مهم تکرر ادرار در بین خانم های جوان است.
از دیگر علت های این بیماری شامل موارد زیر می شود:

• 1- عدم تخلیه کامل ادرار زمان رفتن به دستشویی
• 2- کوچک شدن مثانه یا حجم نگرفتن مثانه بانوان
• 3- فشار وزن جنین و رحم بر مثانه (دلیل تکرر ادرار در بین زنان باردار)
• 4- مثانه عصبی به دلیل داشتن بیماری هایی چون، MS، تومور یا توده در ناحیه لگن، سکته مغزی، …
• 5- بعضی از بیماری های مزمن مثل دیابت، بی‌ اختیاری ادرار،…
• 6- سندرم مثانه‌ بیش‌ فعال
• 7- ضعف عضلات کف لگن به علت تکرر زایمان ها و بارداری ها (زنان مسن)
• 8- بیماری های دستگاه ادراری (سرطان مثانه، التهاب مثانه، تنگی یا التهاب مجرای ادرار، سنگ مثانه یا کلیه)
• 9- پرتو درمانی هایی که روی فرد انجام شده است
• 10- پرولاپس های اندامهای لگنی (افتادگی رحم، واژن و …)
• 11- بیماریهای مقاربتی

همچنین متد زندگی شما چون، نوشیدن مایعات خیلی زیاد، خوردن نوشیدنی ها و خوراکی های ادرارآور، اضطراب، مصرف زیاد نوشیدنی های کافئینی مثل قهوه و نیز الکلی از دیگر دلایل تکرر ادرار در خانم ها می باشند.

دکتر زنان و زایمان چگونه تکرر ادرار در بین خانم ها را تشخیص می دهد؟

متخصص زنان و زایمان با بررسی و آزمایشات مختلف از بیمار و تجویز دارو می تواند دلیل تکرر ادرار را در بین بانوان تشخیص دهد. متخصص زنان و زایمان برای درمان و تشخیص بیماری تکرر ادرار زنان از روشهای مختلفی استفاده می کنند:

1- نوار مثانه
2- آزمایش ادرار
3- سونوگرافی کلیه‌ ها
4- آزمایش نرولوژیک
5- آزمایش بیماری های مقاربتی

همچنین ممکن است از طریق رادیولوژی با اشعه ایکس و یا سی‌تی اسکن برای تشخیص دادن مشکلات شکم یا لگن فرد استفاده کند.

شیوه های درمان تکرر ادرار در خانم ها چگونه است؟

جهت درمان فوری تکرر ادرار در بانوان باید فورا به پزشک زنان و زایمان مراجعه فرمایید. بعد از تشخیص دلیل بیماری توسط پزشک زنان و زایمان، او می تواند بهترین درمان را برای شما کند.

درمان تکرر ادرار در بانوان با شیوه های زیر صورت می گیرد:

• 1- داروهای تکرر ادرار زنان:
  قرص های ضد تکرر ادرار، داروهای آنتی بیوتیکی و …
  
• 2- بازآموزی مثانه:
  زمان بندی برای رفتن به دستشویی در فواصل زمانی معین
• 3- تمرینات کگل:
  برای تقویت عضلات کف لگن تمرینات کگل بسیار ضروری است
• 4- بوتاکس مثانه:
  در این شیوه درمانی به عضلات مثانه بوتاکس تزریق می گردد، تا انقباضات دیواره مثانه کاهش بیابد
• 5- بیوفیدبک تراپی:
  در این روش درمانی بیوفیدبک تراپی در کنار تمرینات کگل به بیمار برای بهبود کنترل عضلات لگن کمک می‌کند.
• 6- درمان علائم مرتبط با یائسگی:
  در زنانی که علائم مثانه بیش‌فعال همراه با علائم ادراری-تناسلی یائسگی دارند، درمان موضعی واژینال مانند استروژن واژینال ممکن است در برخی شرایط و با نظر پزشک مطرح شود.

آیا لیزر واژینال درمان استاندارد تکرر ادرار است؟

در راهنماهای رایج ACOG و NICE، درمان استاندارد تکرر ادرار یا مثانه بیش‌فعال بر تشخیص علت، اصلاح مصرف مایعات و کافئین، bladder training، فیزیوتراپی کف لگن در موارد مناسب و در صورت نیاز داروهای اختصاصی مثانه متمرکز است. لیزر واژینال درمان خط اول یا درمان روتین تکرر ادرار محسوب نمی‌شود.

اگر تکرر ادرار همراه با علائم یائسگی مانند خشکی، سوزش یا علائم ادراری-تناسلی باشد، ممکن است درمان‌های دیگری مانند استروژن واژینال در برخی افراد مطرح شود. انتخاب درمان باید بر اساس علت واقعی علائم انجام شود.

درمان مؤثر تکرر ادرار چگونه انتخاب می‌شود؟

• اگر UTI مطرح باشد: آزمایش ادرار و در صورت نیاز کشت انجام می‌شود و آنتی‌بیوتیک فقط در صورت تشخیص مناسب تجویز می‌شود.
• اگر مثانه بیش‌فعال مطرح باشد: کاهش کافئین، تنظیم مایعات و bladder training معمولاً از اقدامات اولیه‌اند.
• اگر مشکلات کف لگن وجود داشته باشد: فیزیوتراپی و تمرینات کف لگن در افراد مناسب می‌تواند کمک‌کننده باشد.
• اگر درمان‌های اولیه کافی نباشند: داروهای اختصاصی مثانه بیش‌فعال و در موارد منتخب درمان‌هایی مثل بوتاکس مثانه یا روش‌های تخصصی دیگر ممکن است مطرح شوند.

درمان باید بر اساس علت تکرر ادرار انتخاب شود؛ یک روش واحد برای همه زنان مناسب نیست.

سوالات متداول درباره تکرر ادرار در زنان

آیا تکرر ادرار همیشه عفونت است؟

خیر. UTI یکی از علت‌هاست، اما مثانه بیش‌فعال، بارداری، دیابت، مصرف کافئین یا داروهای ادرارآور و مشکلات کف لگن هم می‌توانند باعث تکرر ادرار شوند.

چه زمانی تکرر ادرار نیاز به آزمایش ادرار دارد؟

اگر سوزش، درد، فوریت، بوی غیرعادی، خون در ادرار یا تب وجود دارد، آزمایش ادرار و در موارد لازم کشت می‌تواند کمک‌کننده باشد.

آیا کگل برای همه انواع تکرر ادرار مفید است؟

خیر. کگل برای برخی مشکلات کف لگن و بعضی انواع بی‌اختیاری مفید است، اما درمان تکرر ادرار به علت زمینه‌ای بستگی دارد.

منابع معتبر پزشکی

• ACOG — Urinary Incontinence
• NICE — Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women

مطالب مرتبط: تمرینات کگل برای زنان | بی‌اختیاری ادرار استرسی و TOT | نوبت‌دهی دکتر فاطمه آقاجان‌زاده