لکه‌بینی بین دو پریود چیست؟

به قلم دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، متخصص زنان و زایمان

لکه‌بینی بین دو پریود یعنی مشاهده خون یا ترشح خونی در فاصله بین دو قاعدگی. این حالت همیشه نشانه بیماری جدی نیست، اما چون می‌تواند از تغییرات هورمونی، روش‌های پیشگیری از بارداری، عفونت، پولیپ یا فیبروم رحم تا بارداری و برخی بیماری‌های دهانه رحم یا آندومتر علت داشته باشد، به‌خصوص اگر تکرار شود یا الگوی جدیدی برای شما باشد باید بررسی شود.

پاسخ کوتاه: خون‌ریزی بین پریودها، خون‌ریزی بعد از رابطه و هر خون‌ریزی پس از یائسگی نیاز به ارزیابی دارد. اگر پریود عقب افتاده و هم‌زمان لکه‌بینی و درد شکم یا لگن وجود دارد، بارداری خارج از رحم باید سریع رد شود.

لکه بینی بین دو پریودی، انواع ترشحات و لکه بینی مابین دو دوره قاعدگی : آیا لکه بینی بین دو دوره قاعدگی خطرناک است؟. در واقع کمی خونریزی قبل از قاعدگی نگران کننده نیست، اما لکه بینی مداوم ممکن است نشانه یک مشکل جدی باشد.
خونریزی بین دو دوره قاعدگی ، که لکه بینی نامیده می شود، مشکل رایجی است. دکتر امی آتری، استاد بالینی در دانشگاه کالیفورنیا، می گوید :”تقریبا تمام زنان در یک دوره از زندگی خود، با چنین مشکلی روبرو می شوند.”
لکه بینی قبل از شروع قاعدگی، اغلب نگران کننده نیست. هرچند در برخی موارد، ممکن است نشانه مشکلات تناسلی و یا حتی یک بیماری کشنده باشد.

به چه نوع خونریزی لکه بینی گفته می شود؟

به گفته دکتر آتری ، یک دوره قاعدگی به طور معمول هر 28 روز اتفاق می افتد و در حدود 4 تا 7روز طول می کشد. با این وجود اگر کل چرخه قاعدگی یک زن به مدت 35 یا 28 روز باشد، و یا اینکه عادت ماهانه تا 8 روز طول بکشد، غیر طبیعی نخواهد بود .

خونریزی مهبلی ، پس از پایان یک دوره قاعدگی یا پیش از آغاز دوره بعدی، لکه بینی نامیده می شود. خونریزی ممکن است بسیار کم رنگ باشد ، به طوری که شما لکه هایی صورتی رنگ بر روی لباس زیرتان ببینید، همچنین خونریزی ممکن است به صورت چند قطره و یا شدید اتفاق بیافتد که شبیه قاعدگی است.

تفاوت انواع ترشحات مابین دو دوره قاعدگی

ترشحات طبیعی واژن بین دوره ها ، در طول چرخه قاعدگی تغییر می کند. بعد از اتمام دوره خونریزی ، ممکن است ترشحاتی شفاف یا سفید رنگ داشته باشید. اینگونه ترشحات طبیعی هستند و به مرطوب ماندن بافتها کمک می کنند. برخی تغییرات از جمله داشتن ترشحاتی به رنگ زرد تیره یا بدبو، ممکن است به دلیل جراحت یا عفونت مهبل باشد.

گاهی ترشحات آغشته به خون، شدید یا خفیف نیز، لکه بینی محسوب می شود، با این تفاوت که این نوع خونریزی به دلیل جراحت یا عفونت مهبل است ، نه قاعدگی.
لکه بینی واقعی ، می تواند درجات زیادی داشته باشد. اینگونه خونریزی، خونریزی غیر منتظره نیز نامیده می شود، و می تواند شدید یا خفیف باشد. خونریزی بین دوره ها قبل از یائسگی، ممکن است بسیار نامنظم و غیر قابل پیش بینی باشد.

لکه بینی و چرخه قاعدگی

لکه‌بینی بین دو پریود ممکن است گاهی هم‌زمان با تغییرات هورمونی چرخه دیده شود، اما زمان وقوع خون‌ریزی به‌تنهایی برای تشخیص علت کافی نیست. اگر لکه‌بینی جدید، مکرر، بیشتر از مقدار بسیار کم یا همراه با درد، ترشح غیرعادی یا خون‌ریزی بعد از رابطه باشد، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.

ترشحات واژنی

رنگ و زمان لکه‌بینی می‌تواند در طول چرخه متفاوت باشد، اما هیچ فاصله زمانی ثابتی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن خون‌ریزی را «حتماً بی‌خطر» دانست. مهم‌تر از زمان دقیق، تکرار خون‌ریزی، مقدار آن، تغییر نسبت به الگوی همیشگی و وجود علائم همراه است.

استرس شدید، تغییر وزن، اختلال تخمک‌گذاری و برخی مشکلات هورمونی می‌توانند الگوی قاعدگی را تغییر دهند، اما از روی زمان لکه‌بینی به‌تنهایی نمی‌توان سطح استروژن یا پروژسترون را تشخیص داد. اگر خون‌ریزی تکرارشونده باشد، بررسی سابقه چرخه، داروها، احتمال بارداری و در صورت نیاز آزمایش یا سونوگرافی کمک‌کننده است.

بنابراین اگر لکه بینی

زمان وقوع لکه‌بینی به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست. اگر این خون‌ریزی تکرار می‌شود، نسبت به الگوی قبلی تغییر کرده یا با درد، ترشح غیرعادی، خون‌ریزی پس از رابطه یا علائم بارداری همراه است، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

پوشش داخلی رحم نیز باید طبیعی باشد. وجود بافتهای اضافه و ناهنجاری در پوشش رحم ممکن است آن را ضعیف کند و سبب لکه بینی های مداوم شود. رایج ترین علل این مشکل وجود پلیپ های خوش خیم و فروئیدها در سطح یا نزدیک پوشش رحم است.

اگر خون‌ریزی بین دو پریود تکرار می‌شود یا نسبت به الگوی قبلی شما تغییر کرده است، بهتر است علت آن بررسی شود؛ فاصله زمانی خون‌ریزی تا پریود به‌تنهایی معیار مطمئنی برای بی‌خطر بودن نیست.

سایر شرایط مربوط با لکه بینی

نباید فراموش کرد که لکه بینی علاوه بر این که نشانه تخمک گذاری و یا شروع قاعدگی است، ممکن است نشانه تغییرات مهمتری در زندگی یک زن.
مانند بارداری یا یائسگی باشد. لکه بینی می تواند جزء اولین نشانه های بارداری باشد. و در مراحل اولیه بارداری اتفاق بیفتد ، همچنین لکه بینی در زنان میان سال ممکن است. نشانه دوران پیش از یائسگی باشد، زمانی که هنوز یائسگی به طور کامل اتفاق نیفتاده است و خونریزی های واژنی باید به کلی قطع شوند.

لکه بینی در طول دوران بارداری:

بسیاری از زنان در مراحل اولیه بارداری دچار لکه بینی می شوند. درحقیقت این خونریزی های خفیف، یکی از نشانه های بارداری است .

خون‌ریزی در بارداری علت‌های متفاوتی دارد و نباید صرفاً بر اساس زمان یا رنگ آن «طبیعی» تلقی شود. اگر احتمال بارداری وجود دارد، انجام تست بارداری و بررسی علائم همراه مهم است. اگر پریود عقب افتاده و خون‌ریزی با درد یک‌طرفه یا شدید شکم و لگن، سرگیجه، ضعف یا غش همراه است، ارزیابی فوری برای رد بارداری خارج از رحم لازم است. خون‌ریزی واضح یا رو به افزایش در بارداری نیز باید با پزشک یا مرکز درمانی مطرح شود.

 لکه بینی چه ارتباطی با یائسگی دارد؟

رنگ لکه ها بین دوره های قاعدگی

لکه های خون رنگهای متفاوتی دارند مانند: قرمز تیره، صورتی، قهوه ای تیره یا قرمز مایل به قهوه ای. به گفته ی ویس، رنگ خون تازه، قرمز روشن است، خونابه صورتی است، خونی که چند روز در رحم بماند قهوه ای رنگ و خونی که مدت زیادی مانده باشد سیاه است.

رنگ لکه ها به میزان خونریزی و زمانی که طول می کشد تا خون از دهانه رحم عبور کند بستگی دارد، اما به تشخیص علت اصلی این تفاوت رنگ، کمکی نمی کند.
اگر نیاز است که جزئیات را به پزشک گزارش دهید، به رنگ خون توجه کنید. اگرچه پزشک تنها با دانستن رنگ لکه ها، نمی تواند مشکل شما را تشخیص دهد.

خونریزی شدید رحم

میزان خونریزی رحم موضوع بسیار مهمی است. لکه بینی خفیف بین دو دوره قاعدگی، نگران کننده نیست. اما اگر خونریزی شما به اندازه ای شدید می شود که در هر یک ساعت نیاز به تعویض نوار بهداشتی دارید، باید با پزشک خود تماس بگیرید.

چه زمانی باید برای لکه‌بینی مراجعه کرد؟

• اگر لکه‌بینی بین پریودها تکرار می‌شود یا الگوی جدیدی برای شماست.
• اگر خون‌ریزی بعد از رابطه جنسی تکرار می‌شود.
• اگر خون‌ریزی با درد لگن، تب یا ترشح بدبو همراه است.
• اگر پریود عقب افتاده و هم‌زمان خون‌ریزی و درد شکم یا لگن دارید.
• اگر خون‌ریزی شدید است یا با ضعف، سرگیجه، تپش قلب یا غش همراه شده است.
• اگر بعد از یائسگی هر مقدار خون‌ریزی یا لکه‌بینی مشاهده می‌کنید.

خونریزی غیر طبیعی رحم بین دوره های قاعدگی، دلایل مختلفی دارد. اگرچه ممکن است خونریزی بین قاعدگی در اثر تخمک گذاری یا استفاده از برخی روش های جلوگیری از بارداری اتفاق بیافتد،

لازم است که بیمار و پزشک به چند عامل دیگر توجه کنند:

•  استرس
•  شروع و یا قطع مصرف قرص های ضد بارداری
•  استفاده از IUD برای پیشگیری از بارداری
•  انواع خاصی از داروها، مانند کورتیکواستروئید یا داروهای ضد افسردگی
•  عدم تعادل هورمونی
•  پولیپ رحم( یک بافت بدون درد در داخل یا روی سطح رحم)
•  کیست تخمدان
•  اختلالات تیروئید
•  اختلال تخمک‌گذاری و برخی مشکلات هورمونی
•  زخم های آندومتریوز( اختلالی که در آن بافتی مشابه پوشش داخلی رحم، در نقاط غیر معمول از جمله پایین شکم ظاهر میشود) یا تغییرات دیگری در لایه ی مخاطی دیواره رحم.
•  عفونت‌های واژن یا دهانه رحم، از جمله برخی عفونت‌های مقاربتی

– بارداری لکه بینی بین دو پریودی

•  بارداری خارج از رحم
•  سقط جنین
•  سرطان آندومتر( دیواره رحم)، سرطان رحم یا دهانه رحم
•  استفاده از داروهای  رقیق کننده خون
•  سوزش واژن به دلیل خشکی
•  انجام آزمایش هایی از قبیل پاپ اسمیر

معاینه پزشک بهترین راه برای تشخیص بیماری است. بنابراین حتی با وجود خونریزی، حتما به پزشک مراجعه کنید و منتظر قطع آن نمانید. به گفته ی آتری، با وجود لکه بینی یا حتی خونریزی شدید ، پزشک می تواند معاینه را انجام دهد. تشخیص سریع بیماری اهمیت زیادی دارد، زیرا لکه بینی یکی از علائم سرطان است.

انواع ترشحات و لکه بینی مابین دو دوره قاعدگی

برای درمان لکه بینی بین قاعدگی چه باید کرد؟

حتی اگر لکه بینی مربوط به هیچ نوع بیماری نباشد. هیچ دلیلی برای تحمل کردن آن قبل از هر قاعدگی وجود ندارد. لکه بینی در طول یک دوره قاعدگی عامل نگران کننده ای نیست، اما به گفته ی ویس. اگر به تازگی دچار این مشکل شده اید، با پزشک خود مشورت کنید.
با کمک پزشک می توانید از خونریزی بین قاعدگی جلوگیری کنید. همچنین می توانید با استفاده از روش های زیر خطر ایجاد لکه بینی را کاهش دهید.

⊗ مصرف قرص های جلوگیری از بارداری طبق تجویز پزشک. مصرف نامنظم این  قرص ها یک علت شایع لکه بینی است. قطع مصرف قرص و شروع مجدد آن نیز باعث خونریزی می شود. برای جلوگیری از لکه بینی، سعی کنید که قرص های خود را روزانه به طور منظم مصرف کنید.

داروهای رقیق‌کننده خون

برخی داروها می‌توانند بر شدت خون‌ریزی اثر بگذارند، اما آسپرین، داروهای ضدانعقاد یا هر داروی تجویزی را نباید خودسرانه قطع کرد. اگر لکه‌بینی دارید، نام و دوز همه داروها را در زمان ویزیت به پزشک اطلاع دهید تا درباره ادامه یا تغییر درمان تصمیم‌گیری شود.

غربالگری دهانه رحم باید بر اساس سن، سابقه تست HPV/Pap و راهنمای پزشک انجام شود؛ پاپ‌اسمیر سالانه برای همه افراد توصیه عمومی محسوب نمی‌شود. اگر لکه‌بینی بعد از رابطه یا یافته غیرطبیعی دهانه رحم دارید، ممکن است بررسی‌هایی مانند تست HPV، پاپ اسمیر یا کولپوسکوپی لازم شود. راهنمای پاپ اسمیر و کولپوسکوپی را بخوانید.

√ حفظ کردن وزن مناسب بدن. از آن جهت که چاقی مفرط یک عامل بسیار خطرناک برای سرطان رحم است، حفظ کردن وزن مناسب بدن، خطر ابتلا به این بیماری را کاهش می دهد. این بیماری در زنان یائسه بسیار رایج است، بنابراین اگر بعد از یائسگی متوجه هر نوع لکه بینی شوید، باید فورا با پزشک خود تماس بگیرید.

√ تغییر روش های کنترل بارداری. لکه بینی در زنانی که از دستگاه های داخل رحمی استفاده می کنند، امری طبیعی است. این خونریزی معمولا بی ضرر است، اما با تغییر روش کنترل بارداری می توان از لکه بینی جلوگیری کرد.

لکه بینی بین دو پریودی

– کنترل استرس.

هیجان و استرس نظم دوره های قاعدگی را به هم می ریزد و باعث ایجاد لکه بینی یا قاعدگی های نامنظم می شود. سعی کنید با انجام ورزش های تمدد اعصاب از جمله یوگا، مدیتیشن، تنفس عمیق و ایروبیک، استرس خود را کنترل کنید.

√ نوشتن تاریخ دوره های قاعدگی . تاریخ دوره های قاعدگی و هر نوع لکه بینی در طول دوره ها را یادداشت کنید. مدت زمان خونریزی و شدت آن، همچنین وجود ترشحات رحم همراه با خونریزی را نیز بنویسید. پزشک با استفاده از این گزارش ها، می تواند علت خونریزی بین دوره ها را تشخیص دهد.

اگر لکه‌بینی برای شما الگوی جدیدی است، تکرار می‌شود یا با درد، خون‌ریزی بعد از رابطه، احتمال بارداری یا علائم کم‌خونی همراه است، بهتر است علت آن بررسی شود. ثبت تاریخ، مقدار و علائم همراه می‌تواند به تشخیص کمک کند.

مطالب مرتبط

• نامنظمی پریود؛ علت‌ها و درمان
• پولیپ رحم و پایپل بیوپسی
• پاپ اسمیر و کولپوسکوپی
• نوبت‌دهی دکتر فاطمه آقاجان‌زاده

منابع معتبر پزشکی

• ACOG — Abnormal Uterine Bleeding
• NHS — Vaginal bleeding between periods or after sex
• NICE — Ectopic pregnancy and miscarriage