واژینیسموس و کاهش میل جنسی دو مشکل متفاوت‌اند اما ممکن است هم‌زمان رخ دهند. واژینیسموس با انقباض غیرارادی عضلات اطراف ورودی واژن و دشواری یا درد هنگام دخول همراه است؛ کاهش میل جنسی بیشتر به کم شدن تمایل یا علاقه جنسی اشاره دارد.
این مشکلات شایع‌تر از چیزی هستند که بسیاری تصور می‌کنند و ارزیابی آن‌ها باید بدون قضاوت، با حفظ حریم خصوصی و بر اساس شرایط جسمی و روانی فرد انجام شود.
واژینیسموس چیست؟
در واژینیسموس، عضلات کف لگن هنگام تلاش برای دخول به‌طور غیرارادی منقبض می‌شوند. فرد ممکن است درد، سوزش، احساس بسته بودن مسیر یا ترس شدید از دخول را تجربه کند. شدت علائم متفاوت است و ممکن است از ابتدا وجود داشته باشد یا پس از دوره‌ای بدون مشکل ایجاد شود.
علت‌های احتمالی
واژینیسموس می‌تواند با ترس از درد، تجربه دردناک قبلی، اضطراب، عفونت یا التهاب، خشکی واژن، زایمان یا آسیب لگنی مرتبط باشد. گاهی چند عامل هم‌زمان نقش دارند و همیشه یک علت واحد وجود ندارد.
کاهش میل جنسی چه علت‌هایی دارد؟
- استرس، اضطراب یا افسردگی
- خستگی و کمبود خواب
- مشکلات رابطه
- درد هنگام رابطه
- بارداری، شیردهی یا یائسگی
- برخی داروها، از جمله بعضی داروهای ضدافسردگی
- بیماری‌های زمینه‌ای یا تغییرات هورمونی
ارزیابی پزشکی چگونه انجام می‌شود؟
پزشک درباره شروع علائم، نوع درد، سابقه پزشکی و جنسی، داروها و وضعیت روحی سؤال می‌کند. در صورت نیاز، معاینه لگنی به‌صورت آرام و مرحله‌ای انجام می‌شود. اگر فرد درد یا اضطراب شدید داشته باشد، معاینه باید با رضایت کامل و قابل توقف در هر مرحله باشد.
درمان واژینیسموس
درمان معمولاً ترکیبی و مرحله‌ای است. آموزش درباره آناتومی و پاسخ جنسی، فیزیوتراپی کف لگن، تمرین‌های ریلکسیشن، درمان علل درد یا خشکی و در برخی افراد استفاده تدریجی از دیلاتورها می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر اضطراب، ترس یا تجربه آسیب‌زا نقش مهمی داشته باشد، مشاوره یا درمان روان‌شناختی تخصصی نیز ممکن است مفید باشد.
درمان کاهش میل جنسی
درمان به علت بستگی دارد. اصلاح داروهای مؤثر بر میل، درمان درد و خشکی، بهبود خواب و استرس، بررسی مشکلات رابطه و درمان شرایط هورمونی یا روانی از گزینه‌های ممکن هستند. مصرف خودسرانه مکمل‌ها یا هورمون‌ها توصیه نمی‌شود.
چه زمانی باید مراجعه کرد؟
- درد مکرر یا شدید هنگام رابطه
- عدم امکان معاینه یا دخول به دلیل انقباض و ترس
- تغییر ناگهانی و پایدار در میل جنسی
- خونریزی، ترشح غیرعادی یا درد لگنی همراه
- تأثیر قابل‌توجه مشکل بر کیفیت زندگی یا رابطه
نکته مهم درباره درد جنسی
درد را نباید «طبیعی» یا چیزی که باید تحمل شود در نظر گرفت. عفونت، بیماری‌های پوستی، اندومتریوز، مشکلات کف لگن، خشکی واژن و سایر بیماری‌های زنان می‌توانند درد ایجاد کنند و نیازمند بررسی هستند.
جمع‌بندی
واژینیسموس و کاهش میل جنسی قابل بررسی و در بسیاری از موارد قابل درمان یا کنترل هستند. درمان مؤثر معمولاً زمانی حاصل می‌شود که علت جسمی، روانی و رابطه‌ای به‌طور هم‌زمان در نظر گرفته شود.
منبع معتبر
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – When Sex Is Painful / Your Sexual Health
مطالب مرتبط
بازبینی پزشکی: دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان.