راهنمای آگاهانه سلامت و باروری

احتقان لگن و واریس لگنی؛ هر رگ گشادشده علت درد نیست

گاهی جریان خون در بعضی وریدهای لگن به‌درستی تخلیه نمی‌شود و رگ‌ها گشاد می‌شوند. اگر این یافته با درد و شرایط بالینی مرتبط باشد، اختلال وریدی لگن یا سندرم احتقان لگن مطرح می‌شود. اما دیدن رگ گشاد در سونوگرافی، به‌تنهایی توضیح قطعی درد نیست.

دکتر فاطمه آقاجان‌زاده با پالتوی نارنجی و روسری قرمز در فضای پاییزی
دکتر فاطمه آقاجان‌زاده؛ تصویر معرفی پزشک.
۱

علامت

الگوی درد و اثر آن بر زندگی ثبت می‌شود.

۲

تصویربرداری

ظاهر رگ باید با علائم و جریان خون تطبیق کند.

۳

تصمیم

بررسی زنان و در صورت نیاز ارجاع تخصصی انجام می‌شود.

راهنمای تصویری مطالعه؛ نمودار آماری یا تصویر نتیجه درمان نیست.

احتقان وریدی لگن یعنی چه؟

بعضی افراد وریدهای گشاد دارند و درد ندارند. از طرف دیگر، درد لگن می‌تواند از اندومتریوز، مثانه، روده، عضلات کف لگن یا علت‌های دیگر باشد. نام این سندرم نباید بررسی علت‌های رایج‌تر یا هم‌زمان را متوقف کند.

چه الگوی دردی ممکن است مطرح باشد؟

احساس سنگینی یا درد مبهم لگن، گاهی با ایستادن طولانی یا پس از رابطه، می‌تواند در ارزیابی مطرح شود. بعضی افراد با درازکشیدن بهتر می‌شوند یا وریدهای برجسته در ناحیه فرج و پا دارند. این نشانه‌ها اختصاصی نیستند و خودشان تشخیص را ثابت نمی‌کنند.

برای ویزیت، زمان شروع درد، ارتباط با قاعدگی، رابطه، دفع و وضعیت بدن را یادداشت کنید. شدت درد و اختلال خواب، کار یا فعالیت مهم‌تر از حدس‌زدن نام بیماری است. اگر قبلاً جراحی یا درمانی انجام شده، گزارش آن هم باید مرور شود.

چه بررسی‌هایی ممکن است لازم شود؟

ارزیابی از شرح حال و معاینه شروع می‌شود. بسته به یافته‌ها، سونوگرافی با توجه به عروق و جریان خون یا تصویربرداری دیگر مطرح می‌شود. هر تصویربرداری برای همه لازم نیست و قطر رگ به‌تنهایی نسخه درمان ایجاد نمی‌کند.

در موارد منتخب، متخصص عروق یا رادیولوژی مداخله‌ای درباره بررسی تکمیلی تصمیم می‌گیرد. لازم است مشخص شود نتیجه آزمون چه تغییری در تصمیم ایجاد خواهد کرد. انجام چند تصویربرداری بدون سؤال بالینی روشن ممکن است فقط یافته‌های اتفاقی بیشتری ایجاد کند.

درمان چگونه انتخاب می‌شود؟

نوع درمان به شدت علائم، یافته‌های معتبر، برنامه بارداری و علت‌های همراه بستگی دارد. مراقبت و درمان دارویی در برخی افراد مطرح است؛ در افراد منتخب ممکن است آمبولیزاسیون وریدهای مشکل‌دار توسط رادیولوژیست مداخله‌ای پیشنهاد شود. این اقدام با آمبولیزاسیون شریان رحمی برای فیبروم متفاوت است.

در آمبولیزاسیون، از مسیر عروق به ورید هدف دسترسی پیدا می‌کنند و آن را با مواد یا وسایل مناسب مسدود می‌کنند. فایده احتمالی باید در برابر خطر خون‌ریزی محل ورود، واکنش به ماده حاجب، درد پس از اقدام و عوارض دیگر سنجیده شود. بی‌نیازی قطعی از درمان مجدد قابل وعده نیست.

شواهد و محدودیت‌ها را چگونه بسنجیم؟

معیارهای تشخیص و انتخاب بیمار در پژوهش‌ها یکسان نیستند و همه دردهای مزمن به علت وریدی پاسخ نمی‌دهند. راهنماهای بیمار NHS، آمبولیزاسیون را برای افراد منتخب توضیح می‌دهند؛ وجود چنین گزینه‌ای به معنای مناسب‌بودن آن برای هر رگ گشاد نیست.

بپرسید چه شواهدی ارتباط رگ و درد شما را تقویت می‌کند، کدام علت‌های دیگر بررسی شده‌اند و معیار موفقیت درمان چیست. اگر درمان عروقی لازم باشد، ارجاع تخصصی انجام می‌شود؛ این مقاله ادعای ارائه آن در مطب زنان نیست. برای بررسی اولیه، همه گزارش‌ها را همراه بیاورید.

مطالب مرتبط برای ادامه مطالعه

برای بررسی شرایط خود نوبت بگیرید

برای ویزیت و بررسی مدارک، مرکز مناسب خود را انتخاب کنید. هنگام هماهنگی، علت مراجعه و مدارک قبلی را توضیح دهید تا مسیر بررسی روشن‌تر باشد.

هماهنگی نوبتارتباط در واتساپ

مطب شهریارمطب اندیشهمطب ونک تهران

منابع پزشکی و کیفیت شواهد

منابع در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شدند. تاریخ هر منبع در فهرست آمده است؛ قدیمی‌بودن یا تازه‌بودن به‌تنهایی کیفیت شواهد را تعیین نمی‌کند. متن برای آموزش بیمار تهیه شده و جایگزین ارزیابی و توصیه فردی نیست.

  1. NHS Southampton؛ آمبولیزاسیون وریدهای لگنی، راهنمای بیمار
  2. NHS Worcestershire؛ آمبولیزاسیون ورید تخمدان
  3. HRA؛ مطالعه ارتباط وریدهای لگنی و درد مزمن