آیا شنا در بارداری ایمن است؟
به قلم دکتر فاطمه آقاجان‌زاده، متخصص زنان و زایمان
برای بیشتر افراد با بارداری کم‌خطر، شنا و ورزش در آب از فعالیت‌های هوازی ایمن و کم‌فشار محسوب می‌شوند. اگر پیش از بارداری فعال بوده‌اید، معمولاً می‌توانید با تعدیل شدت به فعالیت ادامه دهید. اگر قبلاً ورزش نمی‌کردید هم لازم نیست تا سه‌ماهه دوم صبر کنید؛ می‌توانید با نظر پزشک آهسته شروع کنید و تدریجاً مدت فعالیت را افزایش دهید.
راهنماهای فعلی برای بیشتر بارداری‌های بدون عارضه حدود ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته را توصیه می‌کنند. شدت متوسط یعنی ضربان قلب و تنفس بالا برود اما هنوز بتوانید هنگام فعالیت صحبت کنید.
فواید شنا در دوران بارداری
- کاهش فشار وزن بدن روی مفاصل و عضلات
- کمک به حفظ آمادگی قلبی–عروقی
- کمک به کنترل افزایش وزن بارداری
- کاهش کمردرد و بعضی ناراحتی‌های عضلانی
- کمک به خواب، خلق و سلامت عمومی
شنا تضمین‌کننده «زایمان آسان» نیست و هیچ ورزشی بدون خطر نیست؛ مزیت اصلی فعالیت آبی کاهش فشار روی مفاصل و امکان ورزش با شدت متوسط است.
شنا در سه‌ماهه‌های بارداری
سه‌ماهه اول
در بارداری کم‌خطر می‌توان از همان سه‌ماهه اول شنا کرد. مهم است از گرمای بیش از حد، کم‌آبی و فشار زیاد به بدن پرهیز کنید. اگر تهوع یا خستگی دارید، شدت و مدت تمرین را بر اساس تحمل خود کاهش دهید.
سه‌ماهه دوم
با بزرگ‌تر شدن شکم، ورزش در آب برای بسیاری از افراد راحت‌تر از فعالیت‌های تحمل‌کننده وزن می‌شود. تعادل بدن نیز تغییر می‌کند، بنابراین استخر می‌تواند گزینه کم‌خطر‌تری نسبت به ورزش‌هایی با احتمال زمین‌خوردن باشد.
سه‌ماهه سوم
در صورت بارداری بدون عارضه، شنا می‌تواند تا اواخر بارداری ادامه پیدا کند. سرعت، مدت و نوع حرکت‌ها را با توجه به راحتی و توصیه پزشک تنظیم کنید و از شیرجه، اسکی روی آب و فعالیت‌هایی با خطر ضربه یا سقوط پرهیز کنید.
چه کسانی باید قبل از شنا با پزشک مشورت کنند؟
در شرایطی مثل بیماری قلبی یا ریوی مهم، خونریزی واژینال، مشکلات جفت، خطر زایمان زودرس، پارگی پرده‌های جنینی یا هر عارضه‌ای که پزشک فعالیت را محدود کرده است، برنامه ورزش باید اختصاصی باشد. داشتن دیابت یا بارداری چندقلویی به‌تنهایی همیشه به معنی ممنوعیت ورزش نیست و تصمیم به شرایط فرد بستگی دارد.
نکات ایمنی برای شنا در بارداری
- شدت را در حد متوسط نگه دارید؛ باید بتوانید هنگام شنا صحبت کنید.
- قبل، حین و بعد از ورزش آب کافی بنوشید.
- از استخرهای بسیار گرم، جکوزی داغ و فعالیت‌هایی که باعث گرم‌شدن بیش از حد بدن می‌شوند پرهیز کنید.
- از شیرجه، اسکی روی آب و فعالیت‌هایی با خطر ضربه یا سقوط خودداری کنید.
- اگر تازه ورزش را شروع می‌کنید، از جلسات کوتاه آغاز کنید و تدریجاً زمان را افزایش دهید.
چه زمانی شنا یا ورزش را متوقف کنیم؟
اگر هنگام ورزش هرکدام از علائم زیر رخ داد، فعالیت را متوقف کنید و با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:
- خونریزی واژینال
- سرگیجه یا غش
- تنگی نفس پیش از شروع فعالیت یا درد قفسه سینه
- سردرد شدید یا ضعف عضلانی
- درد یا تورم ساق پا
- انقباضات منظم و دردناک رحم
- خروج ناگهانی یا نشت مایع از واژن
سوالات متداول
اگر قبل از بارداری شنا نمی‌کردم، می‌توانم در بارداری شروع کنم؟
در بارداری کم‌خطر معمولاً بله؛ بهتر است با شدت کم شروع کنید و برنامه را به‌تدریج افزایش دهید. اگر بیماری زمینه‌ای یا عارضه بارداری دارید، ابتدا با پزشک مشورت کنید.
آیا شنا در سه‌ماهه سوم مجاز است؟
در بارداری بدون عارضه، معمولاً می‌توان شنا را ادامه داد؛ شدت و مدت باید با راحتی بدن و توصیه پزشک هماهنگ شود.
آیا شنا خطر سقط را زیاد می‌کند؟
در بارداری سالم و بدون منع پزشکی، فعالیت بدنی منظم از جمله شنا خطر سقط را افزایش نمی‌دهد.
منابع معتبر پزشکی
سرطان فرج در بارداری؛ بررسی ضایعه مقاوم و گزینه‌های مراقبت
دانشنامه سلامت زنان | اختلالات نادر بارداریسرطان فرج در بارداری؛ بررسی ضایعه مقاوم و گزینه‌های مراقبتسرطان فرج هم‌زمان با بارداری وضعیت نادری است که ممکن است به شکل ضایعه پوستی یا مخاطی مقاوم ظاهر شود. [...]
سرطان واژن هم‌زمان با بارداری؛ علائم، تشخیص و تصمیم‌گیری چندتخصصی
دانشنامه سلامت زنان | اختلالات نادر بارداریسرطان واژن هم‌زمان با بارداری؛ علائم، تشخیص و تصمیم‌گیری چندتخصصیسرطان واژن هنگام بارداری بسیار نادر است و وجود آن به معنی ایجاد سرطان توسط بارداری نیست. تشخیص و انتخاب [...]
پورفیری حاد متناوب در بارداری؛ حمله درد شکمی و علائم عصبی
دانشنامه سلامت زنان | اختلالات نادر بارداریپورفیری حاد متناوب در بارداری؛ حمله درد شکمی و علائم عصبیپورفیری حاد متناوب یک بیماری ژنتیکی نادر در مسیر ساخت هِم است که ممکن است با حملات شکمی و [...]
آفیبرینوژنمی مادرزادی در بارداری؛ خطر هم‌زمان خونریزی و لخته
دانشنامه سلامت زنان | اختلالات نادر بارداریآفیبرینوژنمی مادرزادی در بارداری؛ خطر هم‌زمان خونریزی و لختهآفیبرینوژنمی مادرزادی یک اختلال کمیاب ارثی است که در آن فیبرینوژن خون بسیار کم یا غایب است. برخلاف تصور ساده، این [...]
کمبود مادرزادی فاکتور ۱۳ در بارداری؛ سقط مکرر و خطر خونریزی
دانشنامه سلامت زنان | اختلالات نادر بارداریکمبود مادرزادی فاکتور ۱۳ در بارداری؛ سقط مکرر و خطر خونریزیکمبود شدید مادرزادی فاکتور XIII اختلال نادر انعقادی است که در آن لخته اولیه به‌خوبی پایدار نمی‌شود. ممکن است [...]
پمفیگوئید بارداری؛ خارش شدید و تاول خودایمنی
دانشنامه سلامت زنان | اختلالات نادر بارداریپمفیگوئید بارداری؛ خارش شدید و تاول خودایمنیپمفیگوئید بارداری یک بیماری خودایمنی پوستی نادر است که می‌تواند با خارش شدید و تاول ایجاد شود. نام تاریخی آن هرپس بارداری بوده، [...]
مشاوره و دریافت نوبت
برای بررسی تخصصی و هماهنگی ویزیت با مطب دکتر فاطمه آقاجان‌زاده اقدام کنید. در شرایط اورژانسی منتظر نوبت عادی نمانید.